Funk en hermetische poëzie

IMAG0235

Concertrecensie Bootsy Collins tijdens North Sea Jazz 2014 (De Volkskrant 12/7/14)

Funk. Ik vind het een heel bijzondere muzieksoort. Funk doet me sterk denken aan een literair genre dat ik tijdens mijn studie Nederlands in de jaren tachtig leerde kennen: de ‘hermetische poëzie’, van dichters als Gerrit Kouwenaar (1923), Hans Faverey (1934-1990) en Stéphane Mallarmé (1842-1898). Hermetische poëzie, dat zijn bijna onbegrijpelijke gedichten die niet naar de werkelijkheid om ons heen verwijzen maar alleen naar zichzelf. Uitsluitend toegankelijk voor de uitzonderlijke mensen die de duistere code van het gedicht weten te kraken: de poëzie-diehards.

Ook funk is bestemd voor een select clubje echte funkomaniacs. Want funk is alleen funk als het echte, pure, onversneden funk is. Met zo’n vette groove. En consumeer jij je funk liever met een scheutje pop, jazz of rock erin? Dan hou jij dus niet van funk. En disco dan? Disco, volgens de funkofiel, is iets dat zich ten onrechte uitgeeft voor funk. Want funk is alleen funk als het die loodzware nadruk op de eerste tel van de maat heeft. Boooommmm.

hoes funkadelicDe songtitels in de funk spreken ook boekdelen – ik doe even een greep: ‘Master Funk’ (Johnny Guitar Watson), ‘Funkin’ for Jamaica’ (Tom Brown), ‘One Nation Under A Groove’ (Funkadelic), ‘Groove Me’ (King Floyd), ‘One of Those Funky Thangs’, ‘Dr. Funkenstein’, ‘Funkin’ For Fun’ (Parliament). En zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Funk gaat net als hermetische poëzie vooral over zichzelf, over funk – of over de groove, dat is hetzelfde. De rest van de wereld doet er niet toe.

george clintonHo, ho, hoor ik een oprechte funkoseksueel protesteren: funk kan heus wel over iets anders gaan. Bijvoorbeeld over ruimteschepen. En over aliens. George Clinton (Parliament, Funkadelic) heeft daarover een hele theorie ontworpen. Clinton, hogepriester van de zogeheten P–Funk (pure funk), beweert dat een ruimteschip met een goddelijk buitenaards wezen ooit de mensheid verrijkte met de bron van alle creativiteit, energie en alle leven. Je hebt misschien al een idee wat die bron is: inderdaad, de Funk, met een hoofdletter F. Dus ja, oké, funk gaat niet alleen over de groove of de funk. Soms gaat het over ruimteschepen volgeladen met funk. Kijk maar eens naar dit filmpje.

james brown 2Er is toch ook een belangrijk verschil tussen hermetische poëzie en funk. Want funk kan wel probéren zichzelf exclusief te maken, het lukt nooit. Britse wetenschappers ontdekten namelijk onlangs dat een echte groove onweerstaanbaar is. Voor iedereen, ongeacht je cultuur of je muzikale achtergrond. Bij zo’n groove kun je gewoon niet stil blijven zitten. Je moet wel dansen, of je het wilt of niet. Je lichaam kent de code al. Luister maar eens naar Funky Drummer van James Brown. Get in the groove.

6 comments

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s