Put some stank on it!

logo NPO radio 6Het is hoog tijd om iets te nuanceren. Een tijdje terug wees Goeie Nummers op de treffende gelijkenis tussen Funk en Hermetische Poëzie: dezelfde voor buitenstaanders bijna ontoegankelijke wereld, die vooral eindeloos naar zichzelf lijkt te verwijzen. Onlangs kwam ik erachter dat funk nog wel iets meer is dan dat. Want op de site van NPO Radio6 kun je een mooi verhaal vinden over de etymologie van ‘funk’.

New OrleansHet f-woord blijkt afgeleid van het Latijnse ‘fumigare’ (roken) en werd al in 1620 als ‘funk’ in het Engels opgenomen. Bijna drie eeuwen later snakt men in jazz-bakermat New Orleans naar meer smerigheid en nadruk in de muziek. Met de kreet ‘Put some stank on it’ worden muzikanten tijdens jamsessies rond 1900 opgezweept om niet te netjes te spelen en de grenzen van het welvoeglijke op te zoeken. Volgens sommigen weerspiegelt de kreet trouwens ook de atmosfeer in de jazzcafés van The Big Easy. Uiteindelijk wint het woord ‘funk’ het van ‘stank’, waarschijnlijk ongeveer zoals ‘gaaf’ bij ons ‘mieters’ heeft overvleugeld.

Earl_PalmerNa de Tweede Wereldoorlog krijgt muzikale smeltkroes New Orleans een nieuwe impuls met sterren als Fats Domino en Little Richard. Drummer Earl Palmer (1924-2008) speelt mee op veel van hun r&b-klassiekers, zoals I’m Walkin’ en Tutti Frutti. Volgens de overlevering is Palmer de eerste die het woord ‘funky’ gebruikt om zijn collega-muzikanten ertoe aan te zetten een nummer dansbaarder en meer syncopisch te spelen. De basisvorm van de dansbare funk zoals wij die nu kennen is daarmee geboren. Met nog steeds dat randje smerigheid dat Echte Funk kenmerkt.

Remco CampertDe parallel met een ander fenomeen uit de jaren ’50 dringt zich op. Want dat zijn in Nederland ook goede jaren voor de Hermetische Poëzie. Het zijn De Vijftigers (o.a. Lucebert, Remco Campert) die, vaak door jazz geïnspireerd, de gereguleerde wereld van de dichtkunst in dat decennium ‘openbraken’. Hun werk deelt de subversiviteit met de funk. Maar ik moet mijn eerdere conclusie dus wel nuanceren. Funk is Smerige Hermetische Poëzie of, zo je wilt, Hermetisch Stinkende Poëzie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s