Haalt kennis de magie uit de muziek? (Part 1)

encyclopedieKun je nog van muziek genieten als je er veel van weet? Deze vraag wordt vaak gesteld aan mensen die beroepshalve muziek bestuderen. Bijvoorbeeld een tijdje geleden door de Volkskrant aan musicologe Anja Volk, die met behulp van computers onder andere onderzoekt wat een bepaald liedje aanstekelijk maakt. Maar ook schrijvers Daniel Levitin (Ons muzikale brein) en ex-Talking Head David Byrne (Hoe muziek werkt) gaan in hun recente boeken op deze vraag in.

Ons muzikale breinZelf zeggen deze drie deskundigen dat de betovering door hun toenemende kennis eerder groter dan kleiner wordt. Laten we eens aannemen dat ze inderdaad nog net zo veel – of meer – genieten van mooie muziek als toen ze nog een onbeschreven blad waren. In dat geval wordt de vraag zelf interessanter dan het antwoord: waarom stellen we die vraag telkens weer? Wat betekent dat?

Vincent van GoghWant het opvallende is: bij andere kunstvormen kom je deze kwestie veel minder vaak tegen. Schrijvers vertellen heel geregeld over hun werkwijze of hun schrijfrituelen. Literatuurcritici analyseren boeken zonder dat het verwijt van onttovering hen treft. We hebben er ook geen enkel probleem mee om te horen hoe Rembrandt of Van Gogh hun verf mengden of welke kwasten ze hanteerden. Hun werk wordt er geen cent minder indrukwekkend door.

boswachterOm het nog maar niet te hebben over andere dingen waar we van genieten. Natuur bijvoorbeeld. Vragen we ons af of boswachters of ecologen met al hun natuurkennis nog wel genieten als ze op de hei of in het bos lopen? Nee, eerder het omgekeerde: hoe meer je weet, hoe meer je ziet en beleeft. En vragen we sterrenchefs steeds of ze nog wel van eten en drinken houden, nu ze er zo intensief mee bezig zijn? Nee dus.

hoes Listen To The Music van Doobie BrothersAls het gaat om muziek moeten we kennis blijkbaar meer vrezen dan in andere, vergelijkbare gebieden. Waarom toch? Ik heb er zo gauw geen antwoord op. Misschien moeten we de oplossing van het raadsel voorlopig maar bij de artiesten zelf zoeken. Veel popmuzikanten zingen immers graag óver muziek. The Doobie Brothers bieden in elk geval een antwoord waar we zo een week mee vooruit kunnen: Listen To The Music. Stop met nadenken en geniet.

2 comments

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s