De troubadour als ideale man

The Troubadour in LAHet is vast geen toeval dat singer-songwriters als James Taylor en Jackson Browne eind jaren 60 aan de Amerikaanse westkust hun carrière begonnen in nachtclub The Troubadour. Het archetype van de middeleeuwse dichter-zanger zit de zingende liedjesschrijver blijkbaar als gegoten, van Neil Young en Van Morrison tot Ed Sheeran en Ben Howard. Onlangs las ik zelfs over een ‘techno-troubadour’ die optrad tijdens het Amsterdam Dance Event.

220px-Perdigon_with_fiddleDe oorspronkelijke troubadour was een dichter-zanger aan Zuid-Franse hoven die zong over liefde of maatschappelijke onderwerpen, zichzelf begeleidend op luit, harp of draagbaar pijporgeltje. Tussen 1200 en 1965 zal er een romantische sausje over dat beeld heen zijn gegaan, maar afgezien van de adellijke setting en de elektrische versterking springen de overeenkomsten inderdaad snel in het oog.

220px-Gustave_dore_crusades_troubadours_singing_the_glories_of_the_crusadesDe belangrijkste overeenkomst is evenwel dat de middeleeuwse singer-songwriters met hun liederen over de hoofse liefde een nieuwe levenshouding vertegenwoordigden, een nieuw mannelijkheidsideaal, dat zich in de elfde en twaalfde eeuw geleidelijk over de hele hofsamenleving verspreidde. In de hoofse minne ‘neemt’ de man de vrouw niet zomaar, hij onderwerpt zich juist aan haar, hij ontwikkelt en cultiveert zijn verliefdheid, tot in het absurde toe: de liefde is bij voorkeur onvervuld, de geliefde onbereikbaar.

James TaylorVanaf daar is een directe lijn te trekken naar de sixties. Ook in die tijd is er van alles aan het verschuiven, waaronder de verhouding tussen de sexen. En wie vertegenwoordigen de bijbehorende nieuwe man beter dan de gevoelige singer-songwriters, met hun zelftwijfel en melancholie? James Taylor, Neil Young, Graham Nash, David Crosby – hun liedjes zijn hoofser dan hoofs. (Overigens worden de nieuwe idealen ook nadrukkelijk uitgedragen door Joni Mitchell, Carole King, Carly Simon en vele andere vrouwelijke artiesten -, maar daarover een andere keer.)

hoes Real Men Joe JacksonSindsdien trok er een schier eindeloze stroom Ideale Mannen aan ons voorbij. Na de fijnbesnaarde ridder kwam de oerman, de metroman, de ruwe bolster met blanke pit, de nerd – ja, die ook -, en wat dies meer zij. Bij elk daarvan kunnen we wel een exemplarische popartiest aanwijzen. Er was een troubadour met een scherp maatschappelijk oog voor nodig om al die verwarring raak te typeren. Al in 1982 vroeg Joe Jackson zich op muzikale wijze af hoe we tussen alle stereotypen en ideaaltypen de echte man nog van de Echte Man kunnen onderscheiden.

3 comments

  1. Goed verhaal ( zoals vaker).
    Morgen in tivoli utrecht een aantal americana troubadours. Oa sam baker, eilen jewell, jimmy lafave, gretchen peters en sonny landrett ( slide bij john hiatt)
    De naam: ramblinroots festival.

    Wij gaan met een paar man.

    Groetjes, toon

    Met vriendelijke groet,
    T. Rottier

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s