Van wie is het lied eigenlijk?

donald trump3Het is heel gewoon om te zeggen dat een bepaald liedje ‘van’ een bepaalde artiest is, bijvoorbeeld ‘Fly Like An Eagle’ van Steve Miller. Maar wat betekent dat ‘van’ eigenlijk? Die kwestie werd onlangs actueel toen Adele presidentskandidaat in spe Donald Trump wilde verbieden haar muziek tijdens zijn campagnebijeenkomsten te gebruiken. Eerder ontstak Bruce Springsteen in woede toen zijn ‘Born in the USA’ door Ronald Reagan en andere conservatieve politici voor eigen doeleinden werd ingezet.

bogart en bergmanMaar politici zijn niet de enigen die zich liedjes graag op een bepaalde manier toe-eigenen. Om te beginnen de muziekjournalisten. Deze lieden – volgens sommigen veelal mislukte popartiesten – gaan maar al te graag los met hun interpretaties en oordelen. Verder heb je nog de artiesten die een nummer van een collega zo goed coveren dat hún versie voorgoed in ons collectieve geheugen terechtkomt in plaats van het origineel. En tot slot tonen zelfs gewone popliefhebbers zich gevoelig voor bezitsdrang: veel liefdeskoppels hebben immers ‘hun nummer’, een speciaal lied dat exclusief herinnert aan hun mooiste gezamenlijke momenten.

oude radioDe dieperliggende vraag is: van wie is een liedje eigenlijk? Qua auteursrecht is het natuurlijk van de bedenker, maar verder? Zodra het naar buiten komt als een reeks klanken die – live gespeeld of via radio, schijf of internet ten gehore gebracht – is het onherroepelijk in de wereld. Aan zijn lot overgelaten. Vogelvrij. Het is van iedereen – en dus van niemand. De liedschrijver wilde weliswaar iets kwijt, maar vanaf dat moment ís hij het ook echt kwijt.

164px-Ron_Sexsmith_croppedSinger-songwriter Ron Sexsmith (Ontario, 1964) toont dit auteursdilemma mooi in This Song, de openingstrack van zijn album Blue Boy uit 2001. Het liedje, zo zingt de zwaarmoedige Canadees, is een kwetsbaar schepsel dat zich – nota bene door toedoen van de maker – in een gevaarlijke, vijandige wereld begeeft en zich daar in zijn eentje maar moet zien te redden:

‘I brought a song into this world / Just a melody with words / It trembles here before my eyes / How can this song survive?’

Het liefst zou de introverte zanger het liedje gewoon bij zich houden (‘keep it safe and warm’). Het is al een wonder als het angstige kleine wezen gewoon heelhuids ter wereld komt – laat staan dat ze de rondvliegende kogels kan ontwijken. Maar het grootste wonder bewaart deze songsmid voor het eind van ‘This Song’:

‘Until we finally say goodbye / How, how can this song survive? / I wonder how, I wonder why’

ron sexsmithHet antwoord volgens Sexsmith: het lied behoort zichzelf toe. En dat kleine en fragiele ding is sterker dan gedacht. Het blijkt ons uiteindelijk zelfs te kunnen overleven.

3 comments

  1. Leuk! Wat mij ook bezighoudt, is de vraag: ‘Wie heeft het nummer eigenlijk geschreven?’ Zo dacht ik zelf bij het nummer ‘The Rose’ altijd direct aan Bette Middler. Zij heeft het nummer namelijk als eerste gecoverd. De schrijfster van het nummer is echter Amanda McBroom. Het verhaal achter dit liedje kun je lezen op http://amcbroom.com/about/the-rose/. Op de een of andere manier irriteert het me dat de tekstschrijvers / componisten vaak op de achtergrond blijven. Terwijl zij de basis leggen voor een lied.

    Liked by 1 persoon

  2. Ja, dat klopt wel. Alleen de heel beroemde niet uitvoerende artiesten, zoals Leiber & Stoller, Burt Bacharach of Rodgers & Hammerstein worden zelf bekend. Maar die laatsten maakten iets dat je eerder musical noemt dan popmuziek. Misschien is het een troost dat ze als songwriters wel financieel meeprofiteren van succesnummers…

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s