Zing het dan

Chinees echtpaar Langs de oever van de YangtzeOnlangs keek ik naar een aflevering van de boeiende tv-reisserie ‘Langs de oevers van de Yangtze’ van filmer-fotograaf Ruben Terlou. Daarin ontmoet Terlou een Chinees echtpaar van middelbare leeftijd dat van huis en haard is verdreven door de aanleg van de immense Drieklovendam. Hoewel hun huidige situatie bleek afsteekt tegen vroeger, durven de man en vrouw aanvankelijk niet te klagen over de door de overheid geboden compensatie. Pas aan het eind van het gesprek, in één van de pijnlijkste scènes die ik ooit op tv heb gezien, laat de vrouw alle opgekropte woede de vrije loop in een lange, a capella gezongen aanklacht.

Charta 77De liedvorm lijkt voor deze Chinese het enig overgebleven kanaal voor de emoties en gedachten die ze niet in gewone spreektaal kan uiten. Ook in het voormalige Oostblok vormde de kunst – literatuur, strips, muziek, theater, beeldende kunst – een exclusief domein voor dingen die daarbuiten ongezegd moesten blijven maar er kennelijk toch uit moesten. Ik vroeg me af of zoiets niet ook zou gelden voor onze muziek, voor de popliedjes waar we dagelijks naar luisteren. Het gaat dan waarschijnlijk niet meteen over politiek, maar misschien wel over dingen waarvan het verboden karakter ons niet meteen zo duidelijk is.

God only knowsNou gaan popliedjes meestal over liefde, over de gevoelens van onzekerheid, onmacht, verrukking en kwetsbaarheid die daarmee gepaard gaan. Denk aan liefdesverklaringen als ‘Make You Feel My Love’ (Adele/Dylan) en God Only Knows (Beach Boys). Aan het peilloze liefdesverdriet van ‘Nothing Compares 2U’ (O’Connor/Prince) en de jaloezie van ‘I Heard It Through The Grapevine’ (Gaye). Aan de overgave van ‘Layla’ (Clapton) en Save Me (Franklin). Zou het dan kunnen dat de liefde voor ons een taboe is?

mannen met bier in kroegOp het eerste gezicht een gekke gedachte, maar probeert het eens: spreek de teksten van bovengenoemde liedjes eens hardop uit tijdens het avondeten tegen je partner, in de kroeg met vrienden, op een verjaardagsfeestje of in de lunchpauze tegen je collega’s en kijk wat er gebeurt. Er volgt weliswaar vast geen gevangenisstraf, maar kijk niet gek op als ongemak, onbegrip, hoongelach of zelfs sociale uitsluiting je ten deel vallen.

drie zingende eekhoornsIn het dagelijks leven in onze ‘vrije’ wereld heerst er wel degelijk een totalitair-achtig en bijna onzichtbaar gebod op het verzwijgen van grote oprechte woorden over liefde en kwetsbaarheid. Maar in de popmuziek zijn ze juist zeer welkom. We hebben die liedjes gewoon hard nodig om wat diep in onszelf verborgen ligt toch te uiten – en te horen uiten. Voor ons geldt, net als voor de Chinese vrouw in de documentaire over de Drieklovendam het devies: als je het niet zeggen kan, zing het dan.

One comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s