Waar is de protestsong

hoes-a-girl-like-you-van-edwyn-collins‘Too many protest singers, not enough protest songs’ zong Edwyn Collins in het onweerstaanbare A Girl Like You. Dat was in 1994. Wie vandaag de dag om zich heen kijkt, zal zich waarschijnlijk nog sterker afvragen waar het engagement in de popmuziek gebleven is. Terwijl popmuzikanten in de jaren 60 en 70 vooropliepen in de strijd tegen de gevestigde orde, is het nu oorverdovend stil. En dat veroorzaakt ongemak. Want op een of andere manier horen popmuziek en een rebelse houding bij elkaar.

foto-van-volkskrant-7-dec-2016De Volkskrant van afgelopen woensdag kwam wel met een verklaring voor het fenomeen. Naar aanleiding van het ongeloof en rouwbeklag van Amerikaanse sterren over de verkiezingszege van Donald Trump stelt Robert van Gijssel dat popartiesten geen invloed meer hebben op verontruste kiezers omdat ze zelf te zeer onderdeel van het establishment zijn geworden.

retromaniaDat laatste heeft zeker een kern van waarheid. De Britse popjournalist Simon Reynolds maakte in zijn boek Retromania aannemelijk dat de rock-‘n-roll in feite steeds meer onderdeel is geworden van de wereldwijde bedrijfstak die we de entertainmentbusiness noemen. Een tegencultuur die grotendeels door de mainstreamcultuur is opgeslokt. Maar met hetzelfde recht kun je dus ook stellen dat wij vooral uit nostalgie en tegen beter weten in nog steeds een rebelse houding van popartiesten verlangen.

aafke-romeijnHet verhaal van Van Gijssel – net als eerdere vaderlandse pleidooien voor meer engagement, van muzikanten als Aafke Romeijn en Lucky Fonz III – riep bij mij vooral de vraag op of politieke betrokkenheid van artiesten of andere kunstenaars wel altijd anti-establishment moet zijn. Waarom zouden popartiesten zich niet positief betrokken mogen uiten over  de bestaande orde of over hoe die zich ontwikkelt? Of vloek ik nu in de kerk? Vast wel. Maar in dat geval kom ik daar graag tegen in opstand. Van ganser harte. En met voorbeelden:

James Taylor 4In 1985 schreef James Taylor het subtiele Only A Dream In Rio, naar aanleiding van de democratische verkiezingen in Brazilië die destijds afrekenden met twee decennia militaire dictatuur. Op een relaxte latin-groove doet de Amerikaanse singer-songwriter een subtiele poging de cynici te overtuigen van de mogelijkheid van een betere toekomst, voor de Brazilianen en en passant voor hemzelf en de rest van de planeet.

hoes-october-road-van-james-taylorMet het folky Belfast to Boston van zijn album October Road (2002) stak Taylor bijna twee decennia later het fragiele Noord-Ierse vredesproces zo mogelijk nog fraaier een hart onder de riem:

‘There are rifles buried in the countryside for the rising of the moon / May they lie there long forgotten till they rust away into the ground.’

Niet anti-establishment. Wel betrokken. En buitengewoon overtuigend.

2 comments

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s