Extase

zingende nonnenMiddeleeuwse nonnen waren niet zo vroom en zedig als wij vandaag de dag plegen te denken. Volgens literatuurwetenschapper Cécile de Morrée, die twee weken geleden promoveerde aan de Universiteit van Utrecht, ‘sijpelde de invloed van de stad door kieren in de dikke muren van de conventen en parochiekerken.’ Zo zongen de nonnen soms profane versies van bestaande religieuze liedjes.

Ray CharlesVoor soulliefhebbers moet dit bekend in de oren klinken. In 1954 gaf zanger-pianist Ray Charles het bestaande gospelnummer ‘It Must Be Jesus’ een nieuwe tekst mee die zo werelds was als maar kon: I Got A Woman. De blinde zanger-pianist haalde zich er de woede van de kerk mee op de hals, maar het nummer vormde wel de geboorte een muziekstijl die erotiek en religieuze extase met elkaar zou doen versmelten: soul.

marvin Gaye2Charles’ opvolgers werkten dit idee tot in de finesses uit. Als de seksuele revolutie begin jaren 70 tot wasdom komt, laat dat ook zijn sporen na in de soul. Marvin Gaye’s album I Want You uit (1976) is één onverbloemde lofzang op de vleselijke liefde, vormgegeven op zwoele klanken die uiteindelijk nog steeds zijn terug te voeren op de gospelsongs waar Gaye in de kerk mee opgroeide. Zijn laatste hit, uit 1982, is een nummer dat stelt dat alleen seks de ziel van alle troebelen kan verlossen: Sexual Healing.

prince 3In de voetsporen van Gaye doet Prince er nog een schepje bovenop. Seks lijkt bij de kleine man uit Minneapolis de godsdienst helemaal te vervangen. In nummers als Cream , ‘Do Me, Baby’ en Get Off is de erotische versmelting het hoogste, ultieme doel waarnaar gereikt kan worden.

bruid van jezusEn hoe gek het ook mag klinken, met deze voorstellingen staan Gaye en Prince niet eens zo ver van de middeleeuwse nonnen af. Want volgens een destijds gangbaar beeld zagen de nonnen zichzelf als ‘bruiden van Jezus’. Ze hadden een intieme relatie met de Verlosser.

HadewijchDe 13e-eeuwse non en mystica Hadewijch stelt de religieuze aanbidding in haar gedichten zelfs voor als een relatie met Jezus. En als je Hadewijchs gedichten leest, vind je een hartstocht aan die grenst aan extase.

 

2 comments

  1. Hoi Chris,

    Wat een mooie verhaallijn door de eeuwen heen. En tja , het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Lees ook De Volkskrant vandaag over een streng religieus meisje dat niet begrijpt waarom God aan haar allerlei zinnelijke gevoelens heeft meegegeven. Je verhaal loopt ook parallel aan het optreden van ons saxofoonkwartet in kerken, waarin we 16e eeuwse profane liederen, madrigalen, ten gehore brengen. Teksten die niet expliciet, maar – volgens goede lezers – wel vol erotische symboliek zitten. HAHA

    groet RUDI ===================================

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s