Stilte

stilte en ruimteDe ene stilte is de andere niet. De ene geeft rust of ruimte voor bezinning. De andere is beklemmend of ongemakkelijk, zoals in een lift of tussen collega’s op reis. Bij een rouwplechtigheid getuigt de stilte van eerbied. Tussen geliefden kan langdurig zwijgen zowel verveling  als vertrouwdheid betekenen.

Multiple_Musical_FermatasOok in de muziek blaast stilte een aardig partijtje mee, en op verschillende manieren. Zo kent de klassieke muziek de fermate, een rust die de musici langer moeten maken dan het notenschrift aangeeft. Haydn staat bekend om het vernuftig gebruik van dit middel om met de verwachtingen van de luisteraar te spelen. Componist John Cage was in 1952 zo gegrepen door de fermate dat hij het stuk 4’33” componeerde, dat bestaat uit louter 4 minuten en 33 seconden ‘stilte’.

Elvis PresleyZelfs in de bak herrie die de popmuziek doorgaans is, moet af en toe geluid ontbreken. Denk maar eens aan de oervorm van de rock-‘n’-roll, waarin het ritme eerst een paar keer moet haperen (‘One for the money, Two for the show, Three to get ready, Now go, cat, go’) voordat het pas echt weg mag stuiteren. En met de opkomst van de cd, een paar decennia later, ontstond de ultieme vorm van muziek-stilte: de ghost track, een onaangekondigd nummer dat minuten na de laatste albumtrack de luisteraar de stuipen op het lijf jaagt.

Miles Davis 3Stilte kan ook door een instrumentalist worden ingezet, door de plek waar de luisteraar iets verwacht met opzet leeg te laten. Trompettist Miles Davis was daar een meester in. Luister maar eens naar zijn versie van Cindy Laupers ‘Time After Time’. Davis (1926-1991) laat je steeds even in het luchtledige hangen en plukt je dan, net voordat je ter aarde dreigt te storten, als een soort Superman uit de lucht.

FreddieKingEen andere stiltekunstenaar is de Texaanse blueszanger en –gitarist Freddie King. King (1934-1976) had grote invloed op Engelse bluesgitaristen als Eric Clapton en Jeff Beck en stond bekend om zijn showmanship. Hij kon behoorlijk tekeergaan op zijn Gibson, maar minstens zo belangrijk was wat King in zijn solo’s wegliet. Luister en kijk maar eens hoe hij in Have You Ever Loved A Woman, in 1973 een keurig Europees publiek gaandeweg in vervoering brengt, vooral door de lege ruimte tússen zijn noten. De ene stilte is de andere niet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s