Moderne heiligen

Sinterklaas en Zwarte PietOm het volk te doordringen van de christelijke deugden liet de Kerk in de Middeleeuwen de levens van heiligen optekenen: mensen die bijzonder rechtschapen en gelovig hadden geleefd. Deze heiligenlevens of hagiografieën toonden de gelovigen onder meer de voorbeeldige Servaes van Maastricht (de eerste Nederlandse bisschop), de Spaanse mystica Theresia van Avila (1515-1582) en de bisschop van Myra aan wie we naast een voortslepende discussie ook de pepernoten en een paar onverwoestbare meezingers danken.

biografie van Nelson MandelaHeiligenlevens waren in de Middeleeuwen enorm populair. En in feite zijn ze dat nog steeds. Alleen heten ze tegenwoordig biografieën, en is het palet in de tussentijd wat breder geworden. De rechtschapen gelovigen hebben plaatsgemaakt voor iconen op allerlei gebied en van uiteenlopend kaliber. Nelson Mandela en Steve Jobs liggen in boekhandels lankmoedig naast grote stapels Thomas Dekker en Wim Kieft.

Biografie van Prince.pngPopsterren doen natuurlijk mee aan deze hausse. Herman Brood, David Bowie, Amy Winehouse, Prince, Lou Reed, Johnny Cash, Nina Simone, ze kregen de afgelopen jaren allemaal een biografie. Nog levende artiesten als Neil Young, Anthony Kiedis, Barry Hay en Jan Smit eveneens. Iconen van de jaren 60 en 70 Keith Richards, Willie Nelson, Elvis Costello en Bruce Springsteen groeven zich zelfs autobio.

boek I Will Survive van Gloria GaynorEr zijn wel een paar verschillen tussen de oude en de nieuwe heiligenlevens. Waar middeleeuwse rolmodellen uitblonken in vroomheid, soberheid en compassie, leven de helden van nu – in elk geval die in de sport en de rock-‘n-roll – doorgaans juist niet als heiligen. De deugden die uit hun biografieën naar voren springen zijn eerder onmatigheid (ooit een van de zeven hoofdzonden), individualiteit en vitaliteit: alles uit het leven halen wat erin zit. Gloria Gaynor – in dit gezelschap prima vertegenwoordigd met bio I Will Survive – geeft met haar lijflied als geen ander uiting aan die levenshouding.

Theresia van AvilaEn toch. Theresia van Avila leed aan ernstige ziektes voordat ze haar geroemde klooster kon stichten. Benedictus van Nursia, algemeen beschouwd als de vader van het Europese kloosterleven, moest veel weerstand overwinnen voor zijn visie werd aanvaard. Lees Born to Run van Springsteen of Trouweloze muziek en verdwijnende inkt van Costello en de parallellen dringen zich op. Deze oude en nieuwe verhalen laten ons zien hoe je door wilskracht en geloof gelouterd uit de narigheid tevoorschijn kunt komen.

BijbelDe hoogste deugd voor rocksterren lijkt te zijn ‘jezelf opnieuw uitvinden’. Op de achterflap van rockbiografieën is deze zinsnede buitengewoon populair. Het laat zien dat ook in onze moderne samenleving de wedergeboorte nog steeds geldt als het allerhoogste wat een mens kan bereiken. Net als destijds, tweeduizend jaar geleden, in wat wel de eerste hagiografie wordt genoemd. We kunnen er een voorbeeld aan nemen. Het leven is er kort genoeg voor.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s