Artur Jaschke

Hoe ver reikt de kracht van muziek?

muzieknoten2Muziek geeft troost, ontspanning, energie. Maar kan het ook genezen? Dat is de vraag die het populairwetenschappelijke tv-programma De Kennis van Nu afgelopen woensdag opwierp. Voor een antwoord ging presentator Elisabeth van Nimwegen langs bij artsen, wetenschappers, muziektherapeuten, muzikanten en patiënten.

contrabasDe aflevering opent met cabaretier Mike Boddé achter de piano en neuromusicoloog Artur Jaschke op de contrabas. Boddé vertelt hoe muziek hem door moeilijke momenten heen sleept, van stress na een moeilijk telefoongesprek tot de napijn van een kaakoperatie. Jaschke legt uit hoe hij zich tijdens het musiceren vaak afvroeg wat er eigenlijk in zijn hoofd en lijf gebeurde als hij de contrabas bespeelde. Inmiddels bestudeert hij als wetenschapper de relatie tussen muziek en brein. Ik vraag me af: kunnen wetenschap en muziek maken elkaar ook in de weg zitten?

babyincouveuseVervolgens bezoeken we een ziekenhuisafdeling waar men sinds kort muziek als pijnstiller inzet bij te vroeg geboren kinderen. Een muziektherapeute tokkelt zachtjes op een akoestische gitaar bij een baby in een couveuse. De eerste resultaten zijn positief. Metingen laten zien dat de baby’s door de muziek rustiger worden, wat hen op latere leeftijd waarschijnlijk minder gevoelig maakt voor allerlei aandoeningen. Ik vraag me af: zou dat ook bij volwassenen kunnen? Lijkt me heel welkom bij de huidige burn-outepidemie.

belabartokMet zangeres Maartje de Lint gaat Van Nimwegen langs bij Carmen, een demente oudere vrouw die duidelijk opleeft en alerter wordt door samen te zingen. Daarna bezoeken we een ziekenhuiskamer met zware patiënten die worden getrakteerd op een strijktrio met repertoire dat uiteenloopt van Papa Was A Rollin’ Stone tot stukken van Béla Bartók. Ik vraag me af: zou het niet uitmaken wat voor muziek je hoort, bijvoorbeeld de muziek uit je jeugd, je favoriete genres – of is alle muziek even medicinaal?

hersenchirurgieHet meest sensationeel is het verhaal van operazanger Ambrož Bajec-Lapajne, die letterlijk zijn leven te danken heeft aan muziek. We zien en horen hem Schuberts Gute Nacht zingen terwijl bij hem in het Universitair Medisch Centrum Utrecht succesvol een hersentumor wordt verwijderd. Omdat tijdens het zingen vrijwel alle hersengebieden actief zijn, kan de chirurg via kleine stroomstootjes precies zien waar de tumor eindigt en de hersenen van Bajec-Lapajne beginnen, zodat hij die laatste kan sparen. Ik vraag me af: zou dat net zo goed werken bij mensen die geen professioneel musicus zijn, en ook als je tijdens de operatie alleen naar muziek luistert?

muziekinhetonderwijsMooi hoe het programma de kijker binnen een halfuur bijpraat over de helende kracht van muziek. Hier kun je het terugkijken. Mooi ook om te zien hoe de wetenschap die kracht zichtbaar en meetbaar kan maken en zo het belang van goed muziekonderwijs en een gezonde muziekpraktijk ondersteunt. En ook mooi om te constateren hoe groeiende kennis altijd weer leidt tot nieuwe vragen die dringend op een antwoord wachten.

Meer weten over de geneeskracht van muziek? Klik hier. Of luister naar vijf liedjes die een remedie bieden tegen specifieke kwalen.