Culture Club

De waan van de muziek

top 2000 nog eensVorige week ging Goeie Nummers over het heilzame proces van verdwalen, thuiskomen en verbinden dat de NPO Radio 2 Top 2000 jaarlijks bij luisteraars oproept. En ik bleek nog niet klaar met dat onderwerp. Zo werd ik op de laatste dag van de Top 2000 getroffen door een citaat van een mede-luisteraar die de lijst ‘een fotoboek van mijn leven’ noemde, vanwege de herinneringen die liedjes kunnen oproepen.

zweven luchtballonWant die kant zit óók aan de ‘lijst der lijsten’: het intro van een liedje is vaak al genoeg om je in een fractie van een seconde terug te voeren naar een episode uit je leven. Plotseling ben je terug op een  bepaalde plek, een situatie, en voel je weer wat je toen voelde. Wonderlijk. En door de niet-chronologische volgorde van de Top 2000 gaat dat met tussenpozen: je zweeft over muziek heen waar je niet veel mee hebt, om weer te landen op liedjes die voor jou geladen zijn met betekenis.

zundappBij Karma Chameleon van de Culture Club uit 1983 – mijn derde studiejaar – zat ik ineens weer samen met m’n huisgenoten naar MTV te kijken op de enige tv die we rijk zijn – bier, chips, gezelligheid en pasverworven vrijheid allemaal bij de hand. In The Year 2525 van Zager & Evans uit 1969: ik ben terug in Goor (Twente), waar de grote broer van een vriendje dit nummer afspeelt en vervolgens I Put A Spell On You van CCR. Dat was niet spannend maar gewoon eng – maar die broer had dan ook al een Zündapp. En zo ging het verder, met paardensprongen door mijn persoonlijke verleden.

zwartepietAfgelopen weekend wees Volkskrant-redacteur Arie Elshout in de column The Big Picture op nog een ander aspect van de Top 2000. Elshout had last van eindejaarsblues, schreef hij, en van het duidingsvermoeidheidssyndroom (DVS): geen enkele opgewonden analyse van maatschappelijke problemen meer kunnen verdragen. Hij vroeg zich vertwijfeld af of zijn beroepsgroep de dingen niet groter maakt dan ze zijn. Zijn remedie voor de laatste dagen van het jaar: de radio afstemmen op de Top 2000 – en daarna weer fris het nieuwe jaar in.

hangmatWant zo is het ook: alle ingewikkelde kwesties waarmee je in de media of daarbuiten wordt geconfronteerd, lossen op zodra je in de cocon van de ‘lijst der lijsten’ stapt. Je droomt weg, discussieert over dingen die niet van wezenlijk belang zijn (is Bohemian Rhapsody echt het beste nummer ooit?) of je verheugt je op het moment dat jouw favoriete nummer aan de beurt is. Je denkt even nergens meer aan. De waan van de muziek is een perfecte manier om even te ontsnappen aan de waan van de dag.