oktober | 2015 | GOEIE NUMMERS

Ontelbare liedjes zijn er gemaakt over de romantische liefde, maar verbazingwekkend weinig over de liefde die vriendschap heet. Uit het hoofd tel ik ze op de vingers van één hand: ‘Waiting on a friend’ (Stones), ‘Hello, Old Friend’ (Eric Clapton). ‘Old Friends’ (Simon & Garfunkel), ‘With a little help from my friends’ (Beatles) en ‘You’ve got a friend’ (Carole King). Oké, ik heb nog een vinger nodig – maar die is dan wel meteen bestemd voor het mooiste vriendschapslied dat ik ken: May You Never, van de Britse singer-songwriter John Martyn.

Het lied begint meteen al fantastisch. Vanuit het niets, ondersteund door een enkele akoestische gitaar, glijdt Martyns omfloerste stem het nummer in:

‘May you never lay your head down, without a hand to hold / May you never make your bed out in the cold / You’re just like great strong brother of mine / And you know that I love you true.’

Alsof zijn lied zelf een wapen is om zijn broeders tegen alle onheil te beschermen. De tegendraadse troubadour (1948-2009) zorgt er tegelijk voor dat het lied niet klef wordt: hij weet dat vriendschap pas iets betekent als niet iedereen jouw vriend is (‘You never talk dirty behind my back and I know that there’s those that do’) en dat elk geluk in een oogwenk kan verkeren in zijn tegendeel:

‘May you never lose your temper, if you get in a bar-room fight / May you never lose your woman overnight.’

John Martyn was een rusteloze en onstuimige ziel, die zijn vernieuwende folk mengde met uiteenlopende stijlen als dub, rock en jazz. Hij had ook een donkere melancholische inslag, worstelde met drugs en drank en had naar eigen zeggen moeite om ‘hoofd en hart’ in balans te houden. Misschien is het veelzeggend dat hij zijn vrienden in het refrein van ‘May You Never’ een opdracht meegeeft die, zoals bij levenslessen meestal het geval is, evenzeer aan de afzender zelf gericht lijkt:

‘Please won’t you please won’t you bear it in mind: / Love is a lesson to learn in our time / Please won’t you please won’t you bear it in mind for me.’

‘May You Never’ doet wat alle goede folksongs doen: mensen verbinden, over de eeuwen of andere grenzen heen. Zodat we toch iets mogen begrijpen van ons raadselachtige bestaan. Zodat we ons begrepen en gekoesterd kunnen voelen. Dit nummer is daarmee ook een prachtig statement om, zoals ik een tijdje geleden mocht ervaren, tijdens een feest met vrienden live te laten weerklinken. Houd dat alsjeblieft in gedachten.

Moderne psychotherapeuten en coaches, zo heb ik begrepen, werken onder meer met zogeheten familieopstellingen. Door te kijken naar ‘waar iemand vandaan komt’ proberen ze relaties tussen familieleden en eventuele knelpunten te herkennen en die laatste zo mogelijk weg te nemen. Graag presenteer ik op Goeie Nummers een nieuwe, eigentijdse therapievorm: de Band-opstelling®. Het is eigenlijk vreemd dat niemand daar eerder mee gekomen is. Popgroepen vormen immers een reflectie van diepgewortelde patronen van intermenselijke verhoudingen in onze cultuur.

De Band-opstelling® onderscheidt de volgende archetypes: zanger, drummer, bassist, gitarist en toetsenist. (Blazers, achtergrondzangeressen, percussionisten en andere extraatjes laten we hier kortheidshalve buiten beschouwing.) Hieronder worden de vijf kernfiguren van het model kort toegelicht.

Zanger. Mannetje. Ook als het een vrouw is. Koeioneert en delegeert, maar is niet te beroerd om als buffer en boksbal tussen de band en de rest van de wereld te fungeren. Gelegaliseerde exhibitionist. Als mens niet altijd heel fijn. Prototypes: Liam Gallagher (Oasis), Mick Jagger (Stones).

Drummer. Kan een hele band in een lekker strak keurslijf zetten, maar is meestal gewoon ADHD, gediagnosticeerd of niet. Onderdrukt zijn waanzin door alle ledematen tegelijk te bewegen. Als dat niet lukt, kan hij anderen meesleuren in zijn val. Prototypes: Keith Moon (Who), Animal (Muppets).

Bassist. Introvert. Onbeweeglijk. Stoïcijns. Stil water, diepe grond. Krijgt het instrument soms toegewezen omdat hij ‘daarop het minst kwaad kan doen’ – een gevaarlijke misvatting. Fungeert soms tevens als roadie. Prototype: Bill Wyman (Stones).

Gitarist. Speelt hij slaggitaar (a), dan is dat omdat hij geen leadgitaar mag spelen. Maar hij zal ze eens wat laten zien als hij solo gaat en ze het zonder hem moeten doen. Prototype: Noel Gallagher (Oasis). Is hij sologitarist (b), dan wentelt hij zich doorgaans in zijn eigen voortreffelijkheid. De gitaar is het verlengstuk van zijn ego en wat al niet meer. Maar, eerlijk is eerlijk, hij kan het publiek in vervoering brengen. Prototypes: Jan Akkerman, Duane Allman (Allman Brothers).

Toetsenist. Zit verschanst achter vestingwerken van synthesizers en (elektrische) piano’s. Werkt op zijn hotelkamer aan complexe akkoordenschema’s terwijl de anderen feestvieren. Neigt ertoe het totaalgeluid te verstikken onder kamerbrede tapijten. Prototypes: Rick Wakeman (Yes), Ray Manzarek (Doors).

De kracht van de Band-opstelling® is dat het wezen van de persoonlijkheid en de onderlinge relaties in een oogopslag zichtbaar worden. Zie jij jezelf er al tussen? En kun je anderen in je omgeving ook in het model plaatsen? Het moet haast wel, want 95% van de mensen behoort tot een van deze vijf categorieën. Met deze erkenning ontstaat de basis van waaruit iedereen het eigen handelen kan richten naar optimaal succes, levensgeluk en het realiseren van zijn volle potentieel.

Binnenkort start hier op Goeie Nummers de aanmelding voor de eerste Band-opstelling®-sessies in Nederland. Laat deze unieke kans niet voorbijgaan – er zijn nog een paar plaatsen over!