Maand: augustus 2017

Het gewicht van een luchtbel

hoes Scratch My Back van Peter GabrielEen cover heeft altijd een altruïstische en een egoïstische kant. Enerzijds is het een eerbetoon aan de oorspronkelijke maker, anderzijds wordt er ook goede sier gemaakt met andermans werk. De titel van Peter Gabriels cover-album Scratch my back uit 2010 maakt een spelletje van die tweeslachtigheid.

So van Peter GabrielPeter Gabriel (Woking, VK, 1950) werd bekend als de extravagante frontman van progrockband Genesis in de jaren 70 (toen dat genre nog gewoon symfonische rock heette). Solo scoorde hij in de jaren daarna grote hits als ‘Solsbury Hill’, Sledgehammer en ‘Don’t Give Up’: zelfgeschreven, meestal nogal sombere rocknummers met afro- en funkinvloeden.

hoes and I'll Scratch YoursOp Scratch My Back slaat de eigenzinnige Brit voor het eerst aan het coveren. Het album bevat een selectie van het werk van oudere en jongere artiesten – van David Bowie, Neil Young, Lou Reed en Randy Newman tot Elbow, Bon Iver, Arcade Fire en Radiohead. Gezien de albumtitel kon een antwoord niet uitblijven. In 2013 kwam and I’ll scratch yours uit, een album waarop de gecoverde artiesten op hun beurt elk een nummer van Gabriel onder handen nemen.

single The Boy in the Bubble van Paul SimonMet Scratch My Back geeft Gabriel zijn collega’s stuk voor stuk een aai over de bol door hun nummers door zijn eigen persoonlijke wasstraat te halen: zijn licht-hese, klaaglijke stemgeluid staat centraal, begeleid door sobere modern-klassieke orkestratie. Een mooi voorbeeld is zijn behandeling van Paul Simons The Boy in the Bubble, de openingstrack van diens succesalbum Graceland uit 1986.

Paul Simon elektrische gitaarVan Simon is bekend dat hij zijn diepgravende teksten vaak op bedrieglijk luchtige muziekjes plaatst, zoals bij You Can Call Me Al, ook van Graceland. Peter Gabriel maakt hier slim gebruik van deze dubbele bodem: hij ontdoet ‘The Boy in the Bubble’ van zijn ogenschijnlijke lichtheid door het nummer sterk te vertragen en van heel van ballast te ontdoen: geen drums, bas, gitaren en accordeon meer; alleen zang, piano en wat minimale orkestklanken.

hoes The Boy in the Bubble van Paul SimonEn wat een effect heeft dat. Ongelooflijk. Nooit geweten dat dat nummer zo’n fraaie melodie heeft, denk je. En zo’n intrigerende tekst ook. Over een jongen in een luchtbel. Ja, zo heet het nummer natuurlijk. Wat eenzaam eigenlijk. Maar wat nog meer? Je wordt gedwongen helemaal opnieuw naar het nummer te luisteren. Of misschien wel voor het eerst echt.

woestijnEn dan blijkt het uitbundige lied onder meer te gaan over de onstuitbare technologische ontwikkelingen die ons leven op de hele planeet ingrijpend beïnvloeden: ‘These are the days of miracle and wonder’. Over de verwarring die dat oplevert. Over geweld ook, over droogte en natuurrampen, over miljonairs die de wereld regeren. En uiteindelijk over troost, als in een wiegelied: ‘Don’t cry, baby, don’t cry’.

Peter GabrielDe verdienste van Peter Gabriel is dat hij de luisteraar de zwaarte laat voelen die Simon onder de vrolijke en dansbare Afrikaanse klanken had verstopt. Hoe hard die troost nodig is, bijvoorbeeld. Dit is coveren met een hoofdletter C. Voor wie meer wil weten, op YouTube staat een docu van een paar minuten waarin Gabriel en zijn muzikale partners over de keuze voor dit nummer vertellen.

duikenEn mocht je dieper in de tekst van The Boy in the Bubble willen duiken, lees dan deze boeiende interpretatie op het blog Every Single Paul Simon Song, waarin alle liedteksten van de Amerikaanse singer-songwriter door een onderzoekende fan op intelligente wijze onder de loep worden genomen. Voor als je even uit je eigen bubbel wilt komen.

Nog meer koebel

koebel met ribbeltjesVorige week zong Goeie Nummers de lof van de koebel (cowbell, campana). Het effect van die blogpost op mijzelf was best heftig. Want ik hoorde die koebel vervolgens overal, zoals dat wel vaker gaat nadat je je op een bepaald onderwerp hebt geconcentreerd. En wat daarbij opviel: de koebel zit opvallend vaak in opvallend goeie nummers.

dr JohnBijvoorbeeld Mama Roux van Dr. John, uit 1969. Buitengewoon vet. De muzikale arts uit New Orleans zingt over een bodem van de laagste basnoten die nog net binnen de gehoorgrens vallen. Een griezelig klinkend vrouwenkoortje geeft de zanger antwoord. Maar het voodoofeestje is pas compleet door, je raadt het al, de koebel.

michael jacksonAnder voorbeeld: Don’t Stop ‘Til You Get Enough van Michael Jackson. Van alle hits van de King of Pop is dit vermoedelijk de allercoolste. Nog altijd zie je elke dansvloer vollopen als deze retestrakke jazzfunk uit 1979 wordt gedraaid. De mannen van Earth, Wind & Fire moeten ziek van afgunst zijn geweest vanwege die groove en dat blazersarrangement. Maar de kers op de taart is natuurlijk weer die koebel.

Feels van Calvin HarrisWat recenter vinden we de Beastie Boys met Hey Ladies uit 1989. Voor wie houdt van flink veel koebel. En aangekomen in het nu: Calvin Harris die samen met Pharrell Williams, Katy Perry en Big Sean het onweerstaanbare zomerhitje Feels afleverde. Zelfs in gesamplede vorm is de veredelde metronoom onmisbaar.

IMAG2593Wil ik hiermee dan zeggen dat elk willekeurig nummer baat zou hebben bij koebel, of bij méér koebel? Nou, daarmee ga je me toch iets te ver. Feit is dat de droge koebel-tik, een echo van zijn nederige agrarische afkomst, de rock-‘n-roll in zijn vlucht naar almaar groter en elektronischer met beide benen op de grond weet te houden, dicht bij zijn landelijke oorsprong van blues en de country in de vorige eeuw. Iets moet ons toch herinneren aan waar we vandaan komen. Laat dat dan een koebel zijn.

Meer koebel

chroom koebelHij is belangrijker dan je zou denken: de koebel. Ik bedoel niet dat ding dat in Zwitserland om de nek van runderen hangt, maar het min of meer vierkante metalen bloempotje zonder klepel waarop percussionisten en drummers tikken (zie afbeelding rechts). Het voorwerp ziet er van zichzelf al niet indrukwekkend uit en wordt vaak ook nog slordig met tape beplakt. Bovendien heeft de koebel op zichzelf niet de meest welluidende klank af. Maar toch, wat zouden we hem missen als-ie er niet meer zou zijn.

koebel met tapeDe koebel (ook wel: cowbell, campana) kwam vermoedelijk mee met de mambo of salsa vanuit Zuid- of Midden-Amerika en integreerde vandaaruit langzaam en bijna onopgemerkt in de popmuziek – om daarin uiteindelijk zijn unieke plek in te nemen. Zonder hem zouden talloze grote nummers niet bestaan. Honky Tonk Women van The Rolling Stones, om er een te noemen. Of Born on the Bayou van Creedence Clearwater Revival. You Ain’t Seen Nothing Yet van Bachman Turner Overdrive. Ondenkbaar zonder koebel.

hoes Rumours van Fleetwood MacNet als dat andere onderschatte superinstrument, de triangel, zit de koebel vaak diep verstopt in de mix. Je hoort hem nauwelijks, maar als je hem weglaat ga je hem missen. Heel erg missen. Ergens tussen de 462 andere instrumenten op Fleetwood Macs Go Your Own Way schijnt bijvoorbeeld koebel te zitten, en het kan niet anders of dat is wat het nummer magisch maakt. Ook Ringo Starr was niet vies van een potje koebel (Drive My Car, You Can’t Do That), net als percussionist Joe Lala, bekend van onder meer The Allman Brothers Band en Manassas.

Christopher Walken more rock tapeMaar er zijn altijd mensen die de verleiding niet kunnen weerstaan om de spot te drijven met iets dat kwetsbaar en/of enigszins onooglijk is. De makers van Saturday Night Live bijvoorbeeld. ‘More Cowbell’, is de kreet waarmee acteur Christopher Walken het instrument in een aflevering van de populaire tv-show in 2000 op een voetstuk zet, met als uiteindelijk doel natuurlijk om het juist voorgoed uit de beschaving te verwijderen.

koebel met heel veel tapeHet nare is dat SNL behoorlijk in die opzet geslaagd lijkt te zijn. De laatste jaren horen we nog maar weinig koebel in de rock-‘n-roll. Doodzonde. Op deze plek wil ik dan ook, zonder een spoor van ironie, tegen de hele popwereld en daarbuiten zeggen: Meer koebel! Alsjeblieft, meer koebel!

Ken je meer nummers met koebel in de hoofdrol of in een fantastische bijrol? Laat het weten op Goeie Nummers!