Month: juli 2020

Hoe belangrijk is de tekst?

Al vanaf mijn tienerjaren – de jaren 70 – speel ik als zanger-gitarist in amateurbandjes op kleine podia mijn zelfgeschreven popliedjes. Zonder grote ambities of verdiensten. Het is een pretentieloze bezigheid die tegelijkertijd heel belangrijk voor me is. Niet alleen vanwege ‘het sociale gebeuren eromheen’, maar ook omdat ik met die liedjes iets van mezelf kan uitdrukken, in een stijl die precies bij mij past – iets waar in mijn dagelijks werk niet zoveel ruimte voor is.

Zo’n tien jaar geleden besloot ik één ding te veranderen: ik schakelde van het Engels over op het Nederlands. Vanaf toen zong en schreef ik alleen nog in mijn moedertaal. En dat ene ding bleek een bijzonder verschil te maken. Het was alsof ik over een drempel stapte en in een onbekende wereld terechtkwam, misschien zelfs wel in een wereld die er daarvoor gewoon nog niet was.

Om te beginnen beschikte ik als liedjesschrijver met mijn moedertaal meteen over veel beter gereedschap: een grotere woordenschat, een aangescherpt gevoel voor nuance, de mogelijkheid van dubbele bodems. Alsof je bij het maken van een tekening je dikke handschoenen uitdoet en voor het eerst met je vingers het potlood vasthoudt. Het was wel meteen ook harder werken, want een liedje was minder snel af, het Nederlandstalige lied moest wel echt goed zijn.

Maar het belangrijkste verschil drong zich op tijdens optredens. Ik was gewend aan publiek dat nauwelijks lette op wat er werd gezongen en onder de nummers lustig doorkletste. Nu schrok ik bijna van de aandacht. Het publiek zat of stond geconcentreerd te luisteren, ik hoorde af en toe iemand grinniken, zag mensen bij een gevoelig lied soms even slikken. En voor het eerst had ik het gevoel dat ik er met al mijn vezels bij was als ik op het podium stond.

Dit alles veranderde niets aan mijn muzikale ambities of verdiensten, maar er drong zich wel een vraag aan me op: hoe belangrijk – of onbelangrijk – zijn liedteksten voor de beleving van muziek? Op basis van mijn ervaringen als muzikant kan ik wel zeggen: belangrijker dan ik eerst dacht. En hoewel ik ook intens kan genieten van instrumentale muziek en van nummers in talen die ik niet beheers, zoals het prachtige Yamore van Salif Keïta & Cesaria Evora, doorgaans ben ik toch het meest betrokken bij liedjes die ik kan verstaan, in de regel Engels- of Nederlandstalige popsongs.

Als luisteraar reageer ik anders op Engels dan op Nederlands, merk ik. Een Engelse tekst vind ik bijvoorbeeld bijna altijd oké, alsof hij gewoon niet anders zou kunnen zijn, terwijl een tekst in mijn eigen taal zich eerst moet bewijzen. Een Nederlandse tekst voelt aan de andere veel dichterbij en meer herkenbaar, en hij lijkt ook dieper in me door te dringen, zoals bij het wonderschone In mijn hoofd van Raymond van het Groenewoud.

Maar tot nu toe kan ik nog maar weinig goede informatie vinden over het intrigerende fenomeen van liedteksten. Ik ben heel benieuwd of andere mensen mijn ervaringen herkennen – of juist helemaal niet. Hieronder heb ik een korte poll opgezet waarin jij je onschatbare mening kunt achterlaten. Aarzel niet en reageer! Mijn nieuwsgierigheid is je eeuwig dankbaar.

Een wijk vol popartiesten

muziekwijk AlmereBegin jaren 90 kreeg ook Almere-Stad zijn eigen muziekwijk. Een wijk voor zo’n twintigduizend inwoners, met straten die werden vernoemd naar beroemde componisten en musici. Daarbij bleef men, zoals een stad op nieuw land betaamt, niet in het verleden hangen. Usual suspects Bach, Mozart en Beethoven liggen hier broederlijk naast nieuwlichters als Schönberg en Andriessen, en jazzcats als Louis Armstrong en Duke Ellington worden geflankeerd door hun jongere verwanten: de popartiesten.

Wat zien we hier allemaal: parallel aan de Elvis Presleystraat lopen de Jimi Hendrix- en Bob Marleystraat. Alle drie kruisen ze de doorlopende Rolling Stonesstraat, waarop ook de Beatlesweg en de Supremes- en Golden Earringstraat uitkomen. Geinig popwijkje, ingebed tussen muzikale buurten met chansons, jazz, kleinkunst en klassiek. Ik ben benieuwd hoe het hier zou klinken als deze muziek allemaal tegelijkertijd op orkeststerkte zou worden afgespeeld. (meer…)

Muziek als medicijn: spijt

senecaSpijt is een indringer die zich doorgaans moeilijk laat verdrijven. Filosofen van de stoïcijnse levenskunst beweren dat dergelijke nare gevoelens het gevolg zijn van denkfouten en dat je zo’n fout door logisch redeneren kunt rechtzetten. Maar zonder me met Seneca c.s. te willen meten, vraag ik me af of muziek in dit geval niet veel meer uithaalt dan de ratio.

jackson-browne-nuLuister maar naar These Days van Jackson Browne, van zijn album For Everyman uit 1973. De Amerikaanse singer-songwriter, tegenwoordig een montere 68-jarige die oogt alsof de tijd hem al twee decennia met rust heeft gelaten, was destijds nog een vroegoude jongeling die vaak met de handen in het haar zat. Gelukkig voor ons. (meer…)

Het weekend kan beginnen

sterrenhemelDeze week op Goeie Nummers geen diepzinnige bespiegelingen over het wezen van de popmuziek of voorspellingen hoe het daarmee verder zal gaan. Wel even de spotlight op gewoon een paar associatief gekozen goeie nummers. Van oude bekenden en nieuwe sterren aan het firmament.

London BridgeOp vrijdagmiddag ben ik toe aan wat rustgevende of juist opwekkende tracks. Jij ook? En dan komt Westerman (voluit Will Westerman) goed van pas. De 28-jarige singer-songwriter uit Londen heeft net zijn eerste album Your Hero Is Not Dead uitgebracht. De Volkskrant noemt hem vanwege zijn troostrijke popliedjes ‘de juiste man op het juiste moment’. Dit is zijn single Confirmation uit 2018. (meer…)