Maand: augustus 2015

Het verloren album

uncut Lost albums issueOnder de meest intrigerende fenomenen in de popmuziek bevinden zich de ‘Lost Albums’: platen van beroemde artiesten die op een haar na klaar waren maar om de een of andere reden nooit zijn uitgebracht, of, erger nog, zoek zijn geraakt. Wat vaststaat is dat de opnames bestaan, maar bijna niemand heeft ze gehoord. Het belangrijkste, de muziek, blijft onbekend en onbereikbaar.

raiders of the lost arkDit is natuurlijk een ideale voedingsbodem voor geruchten en mythes. Het verloren album zou een onvoorstelbaar meesterwerk zijn, dat alle andere muziek van de artiest in de schaduw stelt – of zelfs alle popmuziek tot dusver. Soms kleeft er een mysterie of onrecht aan het verloren album, zodat de uiteindelijke release iets heroïsch krijgt, als bij een verborgen archeologische schat die met bovenmenselijke inspanning aan het licht wordt gebracht en ‘bevrijd’.

Robin Gibb 2Onder de Lost Albums van de popmuziek bevinden zich onder meer The Basement Tapes van Dylan/The Band (vorig jaar eindelijk in z’n totaliteit uitgebracht) en Homegrown van Neil Young uit 1975. Van Robin Gibb (1949-2012), een van de drie Bee Gees, verscheen deze week de verloren gewaande soloplaat Sing Slowly Sisters, mooi besproken door Gijsbert Kramer in de Volkskrant.

hoes SmileHet beroemdste verloren album aller tijden is waarschijnlijk Smile van The Beach Boys. Over het ontstaan en stopzetten van de beoogde opvolger van het beroemde Pet Sounds (1966) deden de wildste verhalen de ronde. Zo zou Brian Wilson, het getroebleerde meesterbrein van de Californische surfgroep, ten tijde van de opnames de vriendin van een journalist voor een heks heb aangezien en zou hij geplande studio-opnames ter waarde van 3000 dollar hebben afgelast vanwege ‘bad vibrations’.

Brian Wilson laterIn 2004 bracht Wilson het verdwenen meesterwerk eindelijk uit, onder de titel Brian Wilson Presents Smile, en in 2011 verscheen een enigszins herwerkte versie, The Smile Sessions. En ja, ik moet bekennen: het viel mij destijds niet mee. Pet Sounds, de plaat die overtroffen moest worden, vormde een intrigerend en mooi geheel en bevatte onverslijtbare klassiekers als ‘Wouldn’t It Be Nice’, ‘God Only Knows’ en ‘Caroline No’. Smile daarentegen was fragmentarisch, met een zeer groot aantal, meestal heel korte en experimentele muziekstukken van wisselende overtuigingskracht.

beach boysMaar mijn reactie was natuurlijk ook allesbehalve verwonderlijk. De verwachtingen hadden meer dan drie decennia de tijd gehad om tot monsterachtig formaat uit te groeien, opgepompt door de fantasie, die het onbekende alsmaar mooier wil inkleuren. Ze moeten verloren albums dus gewoon niet zo ontzettend lang op de plank laten liggen, dat is vragen om problemen.

verloren zoonMaar wat ook helpt – in elk geval bij Smile -, is het album wegleggen en een tijdje later opnieuw opzetten. De verwachtingen zijn inmiddels bijgesteld, het oor is weer onbevangen. En dan blijkt Smile een ongelooflijk originele en ook humoristische plaat. Bovendien komen bekende prachtnummers als Good Vibrations, Surf’s Up en Wonderful tussen dat bijzondere materiaal nog beter tot hun recht. Op die manier kunnen we de Lost Albums uiteindelijk toch in de armen sluiten als de Verloren Zonen die ze in feite zijn.

Goeie nummers voor de aliens

voyager aIn 1977 lanceerde ruimteorganisatie NASA twee onbemande ruimteschepen om de randen van het zonnestelsel te onderzoeken: Voyager 1 en Voyager 2. Aan boord bevinden zich, inmiddels op miljarden kilometers bij ons vandaan, onder meer enkele ‘gouden platen’ met geluidsopnames en afbeeldingen van de aarde, las ik vorige week op NRC.nl. Het doel ervan is, aldus NASA, ‘om het verhaal van onze wereld te communiceren met buitenaardse wezens’.

groene alien met orenDe Amerikaanse ruimtevaartorganisatie selecteerde voor buitenaardse oren destijds onder meer het geluid van een kus, van een moeder die haar huilende baby troost, van allerlei dieren, van het weer, van treinen, schepen, een tractor en paard en wagen. Ook welkomstgroeten voor de aliens, in maar liefst 55 Aardse talen, ontbreken niet. Een deel van de geluidsfragmenten kun je nu beluisteren via Soundcloud.

Chuck BerryWat niet op Soundcloud staat, maar wel op die gouden platen voor extraterrestials, zijn iconische muziekstukken, variërend van Bach, Beethoven en Mozart tot een Javaans gamelanorkest en ‘Johnny B. Goode’ van Chuck Berry. Zie de lijst op de NASA-site.

voyagerAangespoord door deze intrigerende onderneming begon ik ogenblikkelijk te denken aan de popliedjes we nu, bijna veertig jaar later, aan die gouden platen zouden moeten toevoegen. En dan dus niet gemakzuchtig heel Spotify in gecomprimeerd formaat erop kieperen, want daar kunnen die buitenaardse figuren natuurlijk niets mee. Ik bedoel met zorg een stuk of tien essentiële liedjes uitkiezen die hun een goed en interessant beeld geven van ons als Aardige wezens.

Stevie Wonder nuNog niet zo eenvoudig, de keuze is tenslotte immens. Maar Stevie Wonders Superstition mag natuurlijk niet ontbreken, daarmee hebben we geloof, bijgeloof en ongeloof in één keer te pakken. Bovendien is het een voordeel dat die aliens waarschijnlijk meteen de groove herkennen  – dat breekt het ijs.

Daniël Lohues 2Dan ‘Blowing In The Wind’ van Dylan. Niet te missen. Want mensen blijven altijd vragen stellen en naar antwoorden zoeken, zo zijn we nu eenmaal, daar dienen die andere wezens zo snel mogelijk aan te wennen. En Daniël Lohues met Annelie: hier op deze planeet heb je dus jongen en meisje, en tja, dat levert vaak ontmoetingen, verliefdheden en soms ook wat gedoe op. Dan weten ze dat ook maar.

Ik kan zo nog wel even doorgaan, maar ik ben eigenlijk minstens zo benieuwd naar wat anderen naar onze heelalgenoten zouden sturen – en waarom. Dus laat het weten, Goeie Nummers is blij met jouw Gouden Plaat-suggesties!