NRC

Goeie nummers voor de aliens

voyager aIn 1977 lanceerde ruimteorganisatie NASA twee onbemande ruimteschepen om de randen van het zonnestelsel te onderzoeken: Voyager 1 en Voyager 2. Aan boord bevinden zich, inmiddels op miljarden kilometers bij ons vandaan, onder meer enkele ‘gouden platen’ met geluidsopnames en afbeeldingen van de aarde, las ik vorige week op NRC.nl. Het doel ervan is, aldus NASA, ‘om het verhaal van onze wereld te communiceren met buitenaardse wezens’.

groene alien met orenDe Amerikaanse ruimtevaartorganisatie selecteerde voor buitenaardse oren destijds onder meer het geluid van een kus, van een moeder die haar huilende baby troost, van allerlei dieren, van het weer, van treinen, schepen, een tractor en paard en wagen. Ook welkomstgroeten voor de aliens, in maar liefst 55 Aardse talen, ontbreken niet. Een deel van de geluidsfragmenten kun je nu beluisteren via Soundcloud.

Chuck BerryWat niet op Soundcloud staat, maar wel op die gouden platen voor extraterrestials, zijn iconische muziekstukken, variërend van Bach, Beethoven en Mozart tot een Javaans gamelanorkest en ‘Johnny B. Goode’ van Chuck Berry. Zie de lijst op de NASA-site.

voyagerAangespoord door deze intrigerende onderneming begon ik ogenblikkelijk te denken aan de popliedjes we nu, bijna veertig jaar later, aan die gouden platen zouden moeten toevoegen. En dan dus niet gemakzuchtig heel Spotify in gecomprimeerd formaat erop kieperen, want daar kunnen die buitenaardse figuren natuurlijk niets mee. Ik bedoel met zorg een stuk of tien essentiële liedjes uitkiezen die hun een goed en interessant beeld geven van ons als Aardige wezens.

Stevie Wonder nuNog niet zo eenvoudig, de keuze is tenslotte immens. Maar Stevie Wonders Superstition mag natuurlijk niet ontbreken, daarmee hebben we geloof, bijgeloof en ongeloof in één keer te pakken. Bovendien is het een voordeel dat die aliens waarschijnlijk meteen de groove herkennen  – dat breekt het ijs.

Daniël Lohues 2Dan ‘Blowing In The Wind’ van Dylan. Niet te missen. Want mensen blijven altijd vragen stellen en naar antwoorden zoeken, zo zijn we nu eenmaal, daar dienen die andere wezens zo snel mogelijk aan te wennen. En Daniël Lohues met Annelie: hier op deze planeet heb je dus jongen en meisje, en tja, dat levert vaak ontmoetingen, verliefdheden en soms ook wat gedoe op. Dan weten ze dat ook maar.

Ik kan zo nog wel even doorgaan, maar ik ben eigenlijk minstens zo benieuwd naar wat anderen naar onze heelalgenoten zouden sturen – en waarom. Dus laat het weten, Goeie Nummers is blij met jouw Gouden Plaat-suggesties!

Van je luisteraar een voyeur maken – ‘Benji’ van Sun Kil Moon

Mark Kozelek 1Deze week in Goeie Nummers even geen bekentenissen over guilty pleasures, maar een blik op een artiest die muziekpolitiek gezien behoorlijk correct is. Wel iemand met liedjes vol ‘incorrecte’ bekentenissen en een moeilijk karakter: Sun Kil Moon, nom de plume van de Amerikaanse singer-songwriter Mark Kozelek.

Mark Kozelek 3Kozelek (1967), in de jaren ’90 voorman van de door critici bejubelde Red House Painters, is vanaf de eeuwwisseling vooral actief als solo-artiest. Productief, veelzijdig en eigengereid. Een man die de confrontatie niet schuwt. Zozeer zelfs dat de NRC hem vorig jaar omschreef als ‘iemand met wie je geen ruzie wilt krijgen, maar dat binnen de kortste keren wel krijgt.’

Benji hoesDan maar liever de aandacht op zijn muziek. Als Sun Kil Moon bracht Kozelek sinds 2003 acht albums uit. Benji, zijn meeste recente, gooide terecht hoge ogen in de jaarlijstjes van 2014. Niet dat de folkrock-liedjes allemaal zo licht verteerbaar zijn. Integendeel, de zanger hanteert vaak een soort spreektaal die de cadans van de muziek lijkt te negeren, en in zijn teksten wedijveren somberheid, wrange humor en ongemakkelijke openhartigheid met elkaar. Toch word je, misschien juist door die schijnbare nonchalance, vanaf het eerste nummer meegezogen.

Mark Kozelek 4Tegen een achtergrond van melodieuze gitaarpartijen die soms doen denken aan Joni Mitchell’s Hejira ( 1976) vertelt Kozelek indringende verhalen. In een soort stream of consciousness, recht uit het (eigen) leven. Bijvoorbeeld over zijn achternichtje dat op haar 35e op bizarre manier om het leven komt, nota bene net zoals haar grootvader eerder: ‘Carissa burned to death last night in a freak accident fire / In her yard in Bruster her daughter came home from a party and found her / Same way as my uncle who was her grandfather / An aerosol can blew up in the trash, goddamn, what were the odds? (Carissa).

Of onverbloemd over zijn eerste seksuele ervaringen: ‘She reached down my pants and discovered I was bald. And when I touched her down there she was blossoming and soft. And the next day at school she ignored me in the halls’ (Dogs). Wat minder in your face, maar in zijn kwetsbaarheid even confronterend, zingt Kozelek over de relatie met zijn moeder in I Can’t Live Without My Mother’s Love. Dit moest er kennelijk allemaal uit, en ondertussen ben je als luisteraar een soort voyeur geworden.

hoes Still Crazy After All These YearsDe wereld van Mark Kozelek is een rafelig en onherbergzaam universum waarin het noodlot regeert. Maar er moet een wet zijn die bepaalt dat liedteksten ruim baan mogen geven aan heel veel pessimisme en troosteloosheid, als het allemaal  maar op mooie muziek staat. Paul Simon haalde in 1975 zo’n kunststukje uit op Still Crazy After All These Years. Mark Kozelek doet het op Benji op een minder gestileerde, maar net zo bijzondere manier – check him out.