Maand: maart 2016

De eerste groef is de diepste

Hoes Viva! van Roxy MusicOnlangs ontmoette ik een grote Roxy Music-fan, iemand die zijn lp’s jaren geleden al de deur had uitgedaan – behalve die van de Britse glamrockers. Een echte fan dus. Ik zag enig ongeloof op zijn gezicht toen ik hem vertelde dat mijn liefde voor de groep was ontstaan met de uitvoering van If There Is Something van hun live-album Viva! uit 1976, en dat de originele studioversie van dat nummer daarbij voor mij altijd bleek zou afsteken.

the fist cut is the deepestToch werkt het zo. De eerste ervaring lijkt altijd een diepere groef te maken dan alle keren die erop volgen – ook bij muziek. En bij favoriete nummers wordt die groef bij elke draaibeurt alleen maar dieper. Zo diep dat andere versies van hetzelfde lied – van dezelfde of een andere artiest – het daar nooit bij halen, zelfs een beetje verkeerd klinken, anders dan het nummer bedoeld is.

hoes I Can't Stand the Rain van Ann Peebles2Of dat een probleem is? Op het eerste gezicht niet. Maar als je even doordenkt natuurlijk wel. Want het betekent dat er volksstammen moeten zijn die ‘I Can’t Stand the Rain’ van The Eruptions, ‘Rivers of Babylon’ van Boney M. en ‘American Pie’ van Madonna voor altijd prefereren boven de originelen van Ann Peebles, The Melodians en Don McLean. En als ik daaraan denk, begin ik me onwillekeurig toch af te vragen of daar niets iets aan gedaan kan worden.

EMDROoit las ik een boek over de toepassing van EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). In deze therapievorm worden traumatische herinneringen van een cliënt als het ware geherprogrammeerd door erover te vertellen terwijl zijn of haar ogen de heen en weer bewegende vinger van de therapeut volgen. Het effect is dat die herinneringen steeds meer worden losgekoppeld van de oorspronkelijke emoties.

platenspeler3Deze methode lijkt ook perspectieven te openen voor die gevallen waarin een totaal verkeerde versie van een popnummer de eerste groef heeft gemaakt. Ben jij of ken jij iemand die dit heeft? En die niets liever wil dan eindelijk uit die foute groef komen? Dan daagt er nu hoop. Op verschillende plekken in Nederland starten binnenkort kennismakingssessies met deze veelbelovende Ontgroef-therapie.

sign up todayOver het programma kan nog niet veel gezegd worden, maar ik mag al wel verklappen dat er in elk geval veel Goeie Nummers te horen zullen zijn. Hou daarom deze website in de gaten voor meer informatie en de mogelijkheid om je in te schrijven. Een kleine waarschuwing vooraf: je mag alleen jezelf opgeven, niet iemand anders.

 

Kippenvel – ‘Babylon Sisters’ van Steely Dan

Steely DanSommige mensen hebben niets met Steely Dan. Ze vinden de complexe jazzy funkpop van Donald Fagen en Walter Becker koud en gevoelloos, en hebben het over ‘zielloos gefreak’. Nou vind ik het altijd moeilijk te begrijpen als mensen mijn muzieksmaak niet delen, maar in dit geval helemaal. Luister dan toch eens naar een nummer als Babylon Sisters, zou ik ze willen toeroepen.

GauchoBecker en Fagen, die al de naam hadden niet snel tevreden te zijn, sloegen bij de opnames van hun zevende studioalbum Gaucho (1980) een beetje door. Een lange stoet gerenommeerde sessiemuzikanten trok voorbij om de complexe composities van het tweetal in te spelen. Het al niet geringe opnamebudget werd fors overschreden. Het verhaal gaat dat zanger Donald Fagen in de studio in Los Angeles eindeloos aan de mix van openingstrack ‘Babylon Sisters’ bleef schaven en pas bij de 274e versie content was. Terug in zijn woonplaats New York hoorde hij toch nog een basnoot die hem niet beviel, waarop hij terugvloog naar LA om het ongerechtigheidje te repareren. Alsof zijn reputatie nog bewijzen nodig had.

BabylonNet als de rest van Gaucho ademt ‘Babylon Sisters’ decadentie. De tekst is cryptisch, stijlvol, levensmoe en vaag dreigend. Volgens sommige mensen gaat het over een man die een zwoele autorit langs de Californische kust maakt in het gezelschap van een of meer dames van lichte zeden en zich onderwijl realiseert dat hij te oud wordt voor dit soort oppervlakkige uitspattingen.

Bernard PurdieEen verheffende moraal is dan wellicht moeilijk te vinden, ‘Babylon Sisters’ is wel spannend vanaf de eerste tel. Het moet te maken hebben met de combinatie van het reggae-ritme met de fameuze shuffle van drummer Bernard Purdie. En met de manier waarop wrange, bluesy klanken steeds weer verrassend oplossen in harmonieuze akkoorden. En met de dreigend aanzwellende blazers, en met … nou ja, wat dan ook.

Becker en Fagen2.pngIn de liedjes van Becker en Fagen hoor ik vooral het rusteloze zoeken naar een vorm, een stijl, die de zwaartekracht van het leven kan opheffen. Het personage in ‘Babylon Sisters’ houdt zichzelf willens en wetens voor de gek (‘Tell me I’m the only one’) en kijkt vanaf een peilloze hoogte op zichzelf neer. Het is weliswaar niet meer in de mode, maar ik vind deze superieure ironie een verademing tussen alle romantische clichés in de popmuziek .

Bach_faceIn die 275e mix van ‘Babylon Sisters’ komt alle muzikale bezetenheid van Steely Dan eruit. Het nummer kan voor mij tippen aan de meest ontroerende passages van Mozart en Bach. Waar een ander bij Steely Dan misschien kilheid ervaart, hoor ik vooral liefde. En krijg ik kippenvel.

De club van 27

Maurice White optredendBegin dit jaar overleed popicoon David Bowie, en sindsdien ontvielen ons ook Glenn Frey (The Eagles) en Maurice White (Earth, Wind & Fire). De dood van popsterren lijkt de (pop)wereld niet alleen te schokken als die onverwacht komt – zoals bij Bowie, die zijn ziekte zo goed voor de buitenwereld verborgen hield -, maar ook omdat hun heengaan bij ons op een vage manier overkomt als iets onbetamelijks, bijna als een verbroken belofte. En eigenlijk begint het ongemak al eerder – we vinden het helemaal niet fijn als popartiesten op te weinig gracieuze wijze verouderen.

groot affiche David Bowie Is Groninger MuseumWat dit betreft bezet de popwereld een speciale plek in de kunst en cultuur. Want kun je je voorstellen dat de dood van een beroemde schilder, schrijver, of zelfs een filmster zo’n grote schok teweegbrengt als bijvoorbeeld bij Bowie? Ik denk het niet. Misschien komen alleen sommige sporthelden in de buurt.

Bob Dylan ten tijde van BudokanWat geeft popsterren die speciale positie? Ik vermoed dat het is omdat popmuziek zich vanaf het begin heeft geassocieerd met het ideaal van jeugdigheid dat onze hele westerse samenleving zo beheerst. Die associatie is zelfs zo sterk, dat het soms lijkt of popsterren uitverkoren zijn om dat ideaal te belichamen. Dylans Forever Young groeide niet voor niets uit tot een klassieker.

NeptunusMaar dit ideaal komt natuurlijk hard in aanvaring met de realiteit. Want een groot deel van de artiesten blijft lange tijd actief en wordt ondertussen wel gewoon elk jaar weer een jaartje ouder. En het publiek kan dat maar met moeite accepteren. We verlangen eigenlijk van sterren dat ze de natuurwetten trotseren. Dat ze meer op goden lijken dan op mensen.

amy winehouse 3 rehabBest hardvochtig eigenlijk, als je er even bij stilstaat. Als popliefhebbers verwachten we van popsterren dat ze ons de illusie geven eeuwig jong te zijn. Terwijl we zelf rustig doorgaan met het ontwikkelen van rimpels, buikjes en grijze haren. De artiesten rest zo slechts één geaccepteerde weg naar de uitgang: jong sterven. De ‘Club van 27’ (Brian Jones, Jimi Hendrix, Janis Joplin, Jim Morrison, Kurt Cobain, Amy Winehouse) waren inderdaad zo opofferingsgezind. Op hun 27e, precies op de drempel naar het begin van de ouderdom, verdwenen ze van het toneel. Zodat ze voor eeuwig jong bleven. Voor ons.

Een knipoog van Drenthe naar de VS

Daniël Lohues 3Midden jaren 90 werd hij bekend als frontman van Skik. Hij maakte speedpunk, rootsrock en als soloartiest vanaf 2006 vooral blues, folk en country, vermengd met vleugjes Beatles en Bach. Zijn stem werd geleidelijk aan toegankelijker, minder knauwend, en hij ontwikkelde hij zich ook tot producer van andere artiesten. En het belangrijkste – als singer-songwriter voelt Daniël Lohues (Emmen, 1971) zich duidelijk steeds comfortabeler in zijn eigen oplossing voor een fundamenteel pop-probleem.

misverstanden Engels NederlandsZoals alle niet-Engelstaligen zijn wij als Nederlanders altijd tot op zekere hoogte vreemdelingen in de rock & roll. De muziek zelf is vrijwel overal op de planeet onmiddellijk te begrijpen, maar van de taal waarin die liedjes doorgaans worden gezongen – het Engels – ontgaan ons vele nuances. Voor artiesten levert dat een lastige spagaat op. Ze moeten de clichés en het idioom van een vreemde taal imiteren om mee te kunnen doen met het grote spel. Maar tegelijkertijd zweren we in de popmuziek bij authenticiteit. En hoe kun je jezelf zijn als je druk bezig bent een ander na te doen?

Rowwen Heze fanartDe oplossing is natuurlijk: zingen in je moerstaal. De taal die je tot in je haarvaten kent, in alle finesses, zelfs zonder dat je je daarvan bewust hoeft te zijn – kortom de taal waarin je thuis bent. Die keuze leverde ons al klassieke Nederpop op van Raymond van het Groenewoud, Doe Maar, Spinvis, Roosbeef, Thé Lau, Typhoon en vele anderen. En sommigen – niet de minsten – gingen nog een stapje verder. Ze zochten het nog dichter bij huis, lieten het ABN voor wat het was en kozen voor hun streektaal: Normaal, Rowwen Hèze, Gé Reinders. En Daniël Lohues dus.

hoes Aosem Daniël LohuesOok Lohues begon ooit met liedjes in het Engels, tot een bekrompen Bussumse werkgever hem eens vanwege zijn accent afwees. Het bracht de Drent als liedjessmid voorgoed terug bij zijn eigen variant van het Nedersaksisch – we mogen Bussum daar wel eeuwig dankbaar om zijn. Vorige week verscheen Lohues’ nieuwe solo-album Aosem, zijn tiende alweer. Niet alleen de titel is een vette knipoog van Drenthe naar de VS. Het hele album lang staat de singer-songwriter fier met het ene been in het grote land van over de oceaan en het andere in Noord-Nederlandse bodem. De muziek traditioneel Amerikaans, de teksten doortrokken van de tradities van zijn eigen streek.

Lohues met gitaar en baardEn niemand kan ons platteland bezingen zoals Lohues: een appelboom, een paasvuur, een weg tussen de velden, de zon die achter de bomen zakt. Kleine doodgewone dingen uit zijn woonomgeving in Erica, die tegelijk voor de luisteraar een heel universum oproepen. En het lijkt hem allemaal zo moeiteloos af te gaan, dat maakt het alleen maar mooier. Kijk hier of luister op Spotify. Check him out.

.