Maand: maart 2018

Liefde is een roos

Bette Midler The RoseWegens tijdgebrek deze week op Goeie Nummers geen eigen verhaaltje, maar een link naar een boeiende blogpost van de Nijmeegse onderzoeker Lucas Seuren. Seuren verbindt de baanbrekende theorie over metaforen van George Lakoff en Mark Johnson uit 1980 met Bette Midlers klassieker The Rose. Verplicht leesvoer voor iedereen die het leuk vindt om af en toe wat dieper in een liedtekst te duiken!

Writer’s block

Slechte MensenDeze week laat Goeie Nummers even verstek gaan wegens te weinig tijd. Tenminste, zoiets dacht ik, maar als er een wit scherm voor me verschijnt komt er meestal toch een gedachte. Die weer een volgende oproept. Zoals die aan de verhalenbundel Slechte Mensen (1973) van Maarten Biesheuvel die ik op de middelbare school las.

Maarten BiesheuvelEen groot deel van de verhalen in dat boek beginnen met het witte vel in de schrijfmachine. Een vel dat de schrijver, die zo succesvol had gedebuteerd met In de Bovenkooi, veel te verwachtingsvol en veel te lang aanstaart. De mismoedigheid en wanhoop die hem dan bevangt zet hem uiteindelijk aan tot het schrijven van een sterk verhaal. Het leuke van die werkwijze is dat het je ergens brengt waar je van tevoren niet aan had kunnen denken.

Gene ClarkBij popartiesten hoor je weinig over het writer’s block. Er komen in elk geval niet meteen beelden bij me op van artiesten die ermee te kampen hebben. Gek eigenlijk, maar misschien komt het doordat bij popmusici de oorzaak van een opdrogende productie eerder in hun levensstijl wordt gezocht – zie bijvoorbeeld Sly Stone, Syd Barrett (Pink Floyd), Gene Clark (The Byrds) of Brian Wilson.

I Love YouMaar mogelijk is het ook omdat een writer’s block in de rock-‘n-roll minder geaccepteerd wordt dan in de literatuur. Want hoe moeilijk kan het zijn om zo’n deuntje op te hoesten? Een paar akkoorden, ritme eronder, melodietje en een paar clichématige zinnetjes eroverheen en klaar is Kees. Of is dat te simpel? Waarschijnlijk wel, want hoewel veel popmuziek op het eerste gehoor niet bijster origineel is, werkt een serieuze liedjesschrijver natuurlijk toch met kritische interne en externe rechters. En ook altijd een beetje voor de eeuwigheid.

hoes Harde Noten Bertolf Van KootenSinger-songwriter Bertolf en drummer-zanger-cabaretier Kasper van Kooten schrokken er op hun album Harde Noten (2013) niet voor terug om het taboe op het popmuzikale writer’s block te doorbreken. In het autobiografische Woorden maken de mannen invoelbaar hoe de vergeefse zoektocht naar de juiste woorden ook de popliedjesschrijver tot vertwijfeling kan brengen.
writers blockBen je zelf zo’n liedjesschrijver die weleens geblokkeerd raakt? Hier vind je een paar goede tips om de impasse te doorbreken. Of denk aan Maarten Biesheuvel. Ik heb daar vandaag in elk geval mijn voordeel weer mee gedaan – en die tijd, die haal ik wel weer in als dat ooit tot de mogelijkheden gaat behoren.

Uit m’n bubbel – EDM

Electronic Dance MusicIngesleten gewoontes hebben hun tegenhanger in de dingen die je gedachteloos juist niet doet: ongewoontes. Bij mij zijn dat bijvoorbeeld, nu ik er even wel bij nadenk, huisdieren en yoga. Ik heb ook muzikale ongewoontes. Zo mijd ik op de automatische piloot EDM: Electronic Dance Music, kortweg dance.

My subcultureMaar zo’n ongewoonte moet je ook een keer doorbreken, vind ik. Dan pik je misschien wel iets heel belangwekkends op dat je anders louter op basis van een vooroordeel of automatisme zou ontgaan. Bovendien moet deze popblogger voor zijn eigen gezondheid af en toe uit z’n bubbel van singer-songwriters en oude soul komen.

martin garrixEn daar is bij elektronische dansmuziek ook genoeg reden voor. EDM is namelijk een heel groot muziekgenre dat massaal wordt gestreamed en waar een heleboel geld in omgaat. Een genre bovendien waarin wij Nederlanders bijzonder goed zijn. Martin Garrix, Tiësto, Hardwell en Armin van Buuren stonden de afgelopen jaren steevast bovenaan in de Top 10 van populairste DJ’s ter wereld.

tiesto of hardwellDus luisterde ik deze week, na een ferme schop onder de eigen kont, op YouTube en Spotify naar een paar staaltjes EDM. Zoals Together van Martin Garrix. Hmmm. Martin brengt er vast dansende menigtes mee tot een collectieve euforie, maar het gaat mijn ene oor in en het andere uit. Dan Strong Ones van Armin van Buuren met Cimo Fränkel: begint leuk, met dat gitaartje en die lekkere stem van Cimo, maar dan komt die machinale synth-dreun erin. Oei. Nee. Zero 76 dan, van het gelegenheidskoppel Tiësto & Hardwell. Pfoeh, dit valt echt niet mee. Ik ben blij als het nummer is afgelopen. Het voelt ongeveer zoals wanneer mijn buurman eindelijk stopt met het boren van gaten in de muur.

EDMfeestIk heb even genoeg gehoord. Het is niet waarschijnlijk dat EDM snel in mijn dagelijkse luisterroutine gaat zitten. Dat is natuurlijk ook een leeftijdsdingetje, en bovendien is dance echt muziek voor grote feesten. Maar het is vooral omdat de  doorpompende bassdrum (op elke hele tel een bonk op het middenrif) en de  elektronische klanken mij ergens brengen waar muziek mij nooit moet brengen: terug bij mijn eerste vakantiebaantje, achter de lopende band te midden van de herrie van machines en de misselijkmakende walm van margarine. Nee, het is me weer duidelijk. Sommige ongewoontes zijn er om te koesteren.

Curtis MayfieldTer afsluiting, om even de smaak weg te spoelen, een danstrack uit een heel ander tijdperk: de betreurde Curtis Mayfield, met Move On Up.  ‘Hush now child, and don’t you cry.’ Best fijn weer, zo hier in m’n eigen bubbel.

 

Muziekjes waar je vrolijk van wordt

Today is gonna be a good day2Er zijn van die liedjes die me altijd opvrolijken, hoe chagrijnig of lamlendig ik me op dat moment ook voel. Vaak ongecompliceerde deunen die toch uitnodigen om nog een keer op te zetten. Vandaag presenteer ik er een paar die jou hopelijk ook goeie zin geven.

Juan Luis GuerraJuan Luis Guerra (Santa Domingo, 1957) is sinds de jaren 80 een hele grote meneer in Latijns-Amerika. Wereldwijd verkocht hij miljoenen platen en won hij diverse Grammy’s. Zijn album Todo Tiene Su Hora (2014) opent met het onweerstaanbare Cookies and Cream. Guerra smeert vintage R&B van Louis Jordan en Creed Taylor op zijn merengue, met knoeivette retestrakke blazers die over elkaar heen buitelen als een nest jonge katjes. Lekker hoor!!!

Chet Atkins & Mark Knopfler Neck and NeckChet Atkins en Mark Knopfler tappen op hun samenwerkingsalbum Neck and Neck (1990) uit rustiger vaatje met There’ll Be Some Changes Made. Heerlijke zelfspot. Over een muziekveteraan die op z’n ouwe dag tegen beter weten in nog graag een keer een beetje sex, drugs en rock-‘n-roll zou willen meepikken. Een virtuoos gitaarduel op allesbehalve ruige gitaren. Twee mannen die hoorbaar lol hebben met elkaar. Ze toveren een grijns op m’n gezicht die zeker een halfuur blijft plakken.

Jesse Dayton Country Soul BrotherAls de magie van Atkins en Knopfler een beetje is uitgewerkt, kan ik bij Jesse Dayton terecht. De Texaanse zanger-gitarist die onder andere  Johnny Cash en Waylon Jennings begeleidde, bracht in 2004 het solo-album Country Soul Brother uit, met daarop de dopaminerijke uptempo countrypunk-gospeltrack Jesus Pick Me Up. Wie hiernaar luistert, weet: hoe erg ik ook in de shit kom te zitten, er is daarboven altijd hulp te vinden. Dank, Jesse, voor deze reminder!

Heb jij ook een paar van die nummers die jou altijd weer vrolijk kunnen maken? Voel je vrij om ze hier op Goeie Nummers te delen!

 

 

 

Afrikaanse goden in je platenkast

VoodooWaar denk je aan bij het woord voodoo? Waarschijnlijk aan duistere rituelen en enge poppetjes met naalden. Dat is het beeld dat films en andere populaire media bij ons op het netvlies hebben gebrand. In werkelijkheid bevindt voodoo zich in je eigen platenkast.

boek VoudouDeze verrassende les is te vinden in het vorig jaar verschenen boek Voudou van Leendert van der Valk. De muziekjournalist maakte eerder al indruk met Duivelsmuziek, waarin hij verslag deed van zijn fietstocht van Memphis naar New Orleans, door de bakermat van de popmuziek. In Voudou volgen we met Van der Valk het spoor nog verder terug: vanuit Mississippi en New Orleans oostwaarts. Eerst naar Haïti, Curaçao en Suriname, en via een verrassende omweg over Rotterdam en Zaanstad ten slotte naar de oerbronnen in West-Afrika.

schepen op zeeDe eerste ontdekking is dat het niet puur om muziek gaat maar om een religie. Maar dan een die onlosmakelijk verbonden is met muziek: voodoo. Voodoo – knoop het in je oren – is niets meer of minder dan de meergoden-religie die van de 16e tot in 19e eeuw vanuit Afrika meereisde in de slavenschepen naar Noord- en Zuid-Amerika en het Caribisch gebied. Een religie waarin de dansende gelovigen via liedjes en complexe drumritmes in contact komen met het hogere.

Jazzband met veel koperIn het nieuwe land fungeerde voodoo voor de slaven als het onzichtbare cement dat hen met elkaar en hun land van herkomst verbond. Het geloof werd meestal door de christelijke machthebbers verboden, maar ondergronds leefde het voort. En in de 20e eeuw kwam het naar boven: in de jazz en in de eerste vormen van wat tegenwoordig valt onder de noemer popmuziek – of blues, rock-‘n-roll, soul, gospel, r&b, salsa, latin, funk, kaseko, reggae of rock.

zwarte kerkdienstIn gospelmuziek zit het vraag-en-antwoordpatroon van de voodoorituelen, en het klappen vervangt de oorspronkelijke trommels. In de blues van Robert Johnson is de Afrikaanse bemiddelende god Legba veranderd in de christelijke duivel. En in de rock-‘n-roll herken je de clave – de kenmerkende vijf basisaccenten van West-Afrikaanse ritmes. Wat een injectie is dat geweest. Tot dan toe was populaire muziek een behoorlijk duffe bedoening die vooral hoofd en hart aansprak. Met de groove van voodoo mochten ook lichaam en ziel eindelijk meedoen.

draaikolkVoudou is een rijk boek, vol informatie en – soms duizelingwekkende – ervaringen. Te veel om hier even samen te vatten, maar één citaat kan ook veel zeggen: ‘Soms lijkt het alsof de Atlantische Oceaan een gigantische draaikolk is die ritmische wrakstukken van de stranden oppikt en ze op andere continenten laat aanspoelen, om ze eeuwen later weer terug te slingeren.’ Wow. Wat een prachtig beeld. De beïnvloeding gaat dus niet alleen van oost naar west, maar maakt een cirkelbeweging die nog steeds doorgaat: James Brown putte in de jaren 50 uit Afrikaanse bronnen voor zijn opzwepende funk; Nigeriaan Fela Kuti haalde de inspiratie voor zijn seventies afrobeat op zijn beurt bij Mr. Dynamite. En zo gaat het door.

Bij Voudou hoort ook een uitgebreide afspeellijst op de immense platenkast van Spotify. Van Screamin’ Jay Hawkins’ ‘I Put a Spell On You’ (1956) en Dr. Johns ‘I Been Hoodood’ (1973) tot Cindi Laupers versie van ‘Iko Iko’ (1986) en D’Angelo’s ‘The Root’ (2000). Zet hem op als je contact wil krijgen met de goden.