The Lights from the Chemical Plant

Trouw en trouweloosheid

Robert EllisDe popmuziek is op dit moment verstoken van schokkend nieuws, zoals het overlijden van grote namen of de comeback van antieke geluidsdragers. Gelukkig maar, want dan kan ik het weer eens over Robert Ellis hebben. Onder de noemer ‘een oude ziel in een jong lichaam’ portretteerde ik hem al eens op Goeie Nummers, maar dat is alweer ruim een jaar geleden en daarmee heeft de singer-songwriter uit Texas zeker nog niet gekregen wat hem toekomt – en de lezer van dit blog evenmin.

ijswakEllis is zo’n artiest die je maar eens in de paar jaar tegenkomt. Wiens muziek als een ‘bijl het ijs van ons bewustzijn splijt’. Bij mij in elk geval wel. Niemand anders schrijft op dit moment zulke spannende popsongs die zo onmiskenbaar geworteld zijn in de rootstraditie. Of andersom: niemand flirt in zijn folk- en countrysongs zo soepel met pop en jazz. En niemand balanceert ook in zijn teksten zo overtuigend op het slappe koord tussen Trouw en Ontrouw.

hoes The Lights of the Chemical Plant van Robert EllisTot dusver produceerde Robert Ellis (1988) vier solo-albums: The Great Re Arranger (2009), Photographs (2011), The Lights from the Chemical Plant (2014) en vorig jaar zijn meest recente, gewoon Robert Ellis getiteld, alsof het zijn debuut betreft. Het is vooral met die laatste twee platen dat Ellis zich loszingt uit het pure country- en folkidioom.

albumhoes Robert EllisDat nieuwste album bevindt zich dan weer wel in de mooie poptraditie van het breakup-album. Alle liedjes van het album ademen het traumatische einde van een liefde, en ze snijden diep door de ziel. Luister maar eens naar California: ‘And she says maybe I’ll move to California / With the unbroken part of my heart I still have left / Maybe I’ll fall in love again someday / I’m not gonna hold my breath.’ De pijn van de uiteengespatte droom is tastbaar in elke vezel, alleen de fraaie melodie houdt het draaglijk.

single Free Man in Paris, Joni MitchellMaar Ellis kan en wil niet om de andere kant van de huwelijkse trouw heen, zoals in prijsnummer It’s Not Ok: ‘It’s not okay / The way we look at one another / It’s not okay / That our love has to stay undercover.’ Daarbij spaart hij ook zichzelf niet: ‘Maybe I’m destined to repeat myself forever / Don’t you think I’d learn from my mistakes?’ Zoveel openhartigheid in combinatie met zo veel schoonheid – het zal niet voor niets zijn dat hij ‘Free Man in Paris’ van Joni Mitchell tegenwoordig op zijn setlist heeft staan.

Ribs en bluesLive staat de Texaan trouwens ook zijn mannetje. Afgelopen juni speelde hij, gekleed in zijn strakke spacecowboypak en ondersteund door puike vaste begeleiders, op Ribs & Blues in Raalte. Ondanks de wat lompe geluidsmix en de barbecue-achtige sfeer op het Overijsselse festival bleven zijn subtiele nummers op het podium volledig overeind.

Robert Ellis met gitaarVoor wie zoveel lof juist twijfel oproept, kijk zelf maar naar Ellis’ Tiny Desk Concert, met louter begeleiding door ‘favorite guitar player on the planet’ Kelly Doyle. Of naar deze live-registratie, waarin de band wordt aangevuld met pedal steel. In Raalte liet Robert Ellis overigens weten alweer bezig te zijn met nieuwe nummers. Ik kan nauwelijks wachten op zijn volgende avonturen.

Een oude ziel in een jong lichaam

Robert Ellis 2Af en toe is er weer zo’n nieuwe artiest die je helemaal van je sokken blaast. Die alles lijkt te hebben: muzikaliteit, stem, liedjes, persoonlijkheid. In dit geval heet hij Robert Ellis. Als singer-songwriter timmert de Texaan sinds 2005 aan de weg, en twee jaar geleden maakt hij grote indruk met zijn derde solo-album The Lights from the Chemical Plant.

Robert Ellis - cd hoesRobert Ellis (Houston, Texas, 1988) lijkt een oude ziel in een jong lichaam. Vader is priester, hijzelf atheïst. Een autobiografisch feit dat lijkt te duiden op rebellie, een worsteling, een eigen plek die bevochten is op de traditie. En zo klinkt zijn muziek ook. Alsof hij een hele geschiedenis aan country en folk in zich lijkt te hebben opgezogen om die vervolgens als nieuw weer uit te spugen.

Lucinda WilliamsNou ja, spugen. Zijn stem, hoewel knauwend en met een drawl waaraan Lucinda Williams een puntje zou kunnen zuigen, is fijn om naar te luisteren en zijn liedjes liggen lekker in het gehoor. Maar daar kun je je gemakkelijk op verkijken. Luister maar eens naar Pride, daar wordt iemand eens flink de waarheid gezegd (‘Honey, you’re full-grown / but you act just like a kid inside a grown-up body’). Of naar Only Lies  (‘Just because a thing’s convenient, that doesn’t make it true / Only lies will see you through’).

440px-Robert_Ellis_(guitarist)Ellis’ muziek zou je als ‘roots’ kunnen aanduiden maar vertoont ook duidelijke jazz- en popinvloeden. Of eigenlijk is het andersom. Zo lijft hij Paul Simons klassieker Still Crazy After All These Years, de enige cover op Chemical Plant, gewoon maar eventjes in bij de country: de sax vervangen door een gitaar, de Fender Rhodes door een pedal steel. Alsof het niets is. Maar even intens en fraai als het origineel.

Robert Ellis1Wat valt er verder over deze Texaanse singer-songwriter te vertellen? Zoals bij veel goeie muziek het geval is, maken de liedjes Robert Ellis vooral stil. Ze laten je luisteren. Ik zeg alleen nog: check him out.