De schrijver en de zanger

George SaundersEen tijd geleden verwonderde ik me erover dat popartiesten in interviews veel vaker praten over hun lievelingsboeken dan schrijvers over hun favoriete popmuziek. Maar het kan verkeren. Eerst was het Zadie Smith die in haar essaybundel Feel Free verhaalde hoe ze als dertiger opeens van Joni Mitchell-hater in dikke fan veranderde. Daarna was het de beurt aan Man Booker Prize-winnaar George Saunders, die op internet een ‘epic conversation’ had met Wilco-frontman Jeff Tweedy.

Jeff Tweedy2Laten die twee nu net allebei hoog op mijn favorietenlijstjes staan. Saunders met zijn bekroonde roman Lincoln in the bardo, Tweedy onder meer met het Wilco-album Yankee Hotel Foxtrot, een moderne klassieker uit 2000. En die epische conversatie (bijna 60 minuten) tussen de schrijver en de muzikant stelt niet teleur. Saunders is geen gewone vragensteller, hij is een kunstenaar, iemand met een eigen visie, die op voet van gelijkheid en met nieuwsgierigheid het gesprek met Tweedy aangaat. Het resultaat is aanmerkelijk diepgravender dan het doorsnee rock-interview.

hoes born to run bruce springsteenCentraal staan de kunst en het leven. We horen Tweedy vertellen over zijn recente hoge productie (‘tussen je 45e en je 55e ben je het meest productief’, zei zijn onlangs overleden vader), over ambitie (wordt vaak verward met carrièredrang, maar gaat over iets goeds willen maken), albumpromotie (fijn om te doen, want de focus ligt op wat je hebt gemaakt, niet op jezelf). We horen ook het sterke maar vast waargebeurde verhaal hoe Tweedy zijn klasgenoten op de middelbare school probeerde wijs te maken dat hij de maker was van Springsteens Born To Run (‘voorstellingsvermogen helpt je bij het realiseren van dromen,’ weet de zanger – spits gevonden, Jeff).

Tweedy WarmerHet gesprek toont intieme inkijkjes in Tweedy’s leven en werk, zonder dat het voyeuristisch aanvoelt. Op een gegeven moment komt het gesprek op het gezinsleven, dat voor Tweedy (zo’n 25 jaar getrouwd, twee bijna volwassen zoons) een bron van vreugde vormt. En dan dringt zich de onvermijdelijke vraag op: een stabiel gezin, troostrijke liedjes, is dat wel rock-‘n-roll? Waar is de generatiekloof? Nou, nergens dus. ‘Normal people doing abnormal things’, dat is voor de Wilco-frontman de definitie van echte popmuziek.

troost handenVoor Saunders is troost een kernbegrip, zoals hij ook elders uitdraagt. De kunsten, zegt hij, hebben zich te lang en te veel gefocust op afbreken en afrekenen. Kunst moet vooral troost bieden – troost voor het besef dat alles in het leven eindig is. De schrijver noemt Tweedy ‘the ultimate consolation-poet’, iemand wiens liefdesliedjes empathisch zijn zonder zoetsappig te worden.

Yankee Hotel FoxtrotZo’n soort gesprek – een echte uitwisseling – kun je dus krijgen als een romanschrijver zich wél publiekelijk tot de popmuziek bekent. Geen standaardvragen en -antwoorden maar uitspraken om over na te denken. Pure winst. En voor wie geen tijd heeft om het hele interview tot zich te nemen – je kunt je natuurlijk ook gewoon laten troosten door de liedjes van Tweedy en zijn band. Zoals Love Is Everywhere (Beware). Of I Am Trying To Break Your Heart. Of Either Way.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s