Wat zegt een bijnaam?

Ruud GullitEen goeie bijnaam doet veel. Ruud Gullit werd ‘De Zwarte Tulp’ genoemd, Eddy Merckx ‘De Kannibaal’. Jan Marijnissen was ‘Het Orakel uit Oss’, Margaret Thatcher ‘The Iron Lady’ en Angela Merkel was eerst ‘Das Mädchen’ en daarna ‘Mutti’. Allemaal aanduidingen die de publieke figuren nog wat extra boven andere stervelingen doen uitstijgen en tegelijkertijd de emotionele afstand tussen volk en icoon verkleinen.

Bruce SpringsteenPopartiesten kunnen hier natuurlijk niet bij achterblijven – denk aan ‘The Fab Four’ (The Beatles), ‘Your Majesty’ (Mick Jagger), ‘The Boss’ (Bruce Springsteen) en ‘The Queen of Soul’ (Aretha Franklin). Veelzeggende bijnamen, maar net als bij moppen en broodjeaapverhalen is de herkomst vaak in nevelen gehuld. Niemand kan of wil precies vertellen wie de naam heeft verzonnen, wanneer en waarom.

Bob Dylan 2Ik vermoed dat veel bijnamen uit de koker van journalisten komen. Ze slaan zo twee vliegen in één klap: ze kunnen de artiest er op pakkende wijze mee kenschetsen én ze hebben een kleurrijk synoniem ter afwisseling van de eigennaam. Zoals ‘His Bobness’, een koosnaampje dat Dylans heilige status met enige ironie onderstreept.

james brown 2In andere gevallen moeten we de oorsprong van de bijnaam dichter bij de artiest zelf zoeken. ‘The Hardest Working Man in Show-Business’, ‘Mr. Dynamite’, ‘Soul Brother Number One’, ‘The Godfather of Soul’ – dit klinkt allemaal als vintage James Brown. Soms is het sowieso slim om als artiest het heft in eigen hand te nemen. Zo kwam Prince met ‘His Royal Badness’ om ‘Minneapolis Midget’ naar de achtergrond te werken, en Michael Jackson met ‘The King of Pop’, ten faveure van ‘Wacko Jacko’. Geef ze eens ongelijk.

Clapton is GodSommige bijnamen klinken alsof ze afkomstig zijn van fans. Bijvoorbeeld ‘Van the Man’ (Van Morrison). Het bekt prima maar is verder wel erg armetierig. Of ‘God’ en ‘Slowhand’ (Eric Clapton) waarin onvervalste adoratie doorklinkt. Dit zijn bijnamen waar journalist noch artiest trots op zouden zijn.

Gregg Allman Midnight RiderDe mooiste categorie vind ik de bijnamen die artiesten via hun liedjes de wereld in helpen. Hier vallen artiest en muziek helemaal samen: de artiest belichaamt het liedje, en het liedje is de artiest van top tot teen. J.J. Cale deed dit in Call Me The Breeze (1972) en Eminem in My Name is (2009). Johnny Cash werd ‘The Man in Black’, George Clinton ‘Dr. Funkenstein’. De mooiste nickname-song staat wat mij betreft op naam van Gregg Allman: ‘Midnight Rider’. Met zo’n nummer leven al je namen eeuwig voort.

 

One comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s