Het mooiste vogellied

Het is de tijd waarin we elke ochtend weer vogels horen, als aankondiging van de lente. Gisteren liep ik in een bos, mijn oren gespitst op het geluid van onder meer vinken en spechten, en ik moest denken aan alle bijzondere en vreemde vogels in de popmuziek. Aan bands genoemd naar vogelsoorten, zoals The Eagles, The Black Crows, Old Crow Medicine Show, The Byrds en Noel Gallagher’s High Flying Birds, om er een paar te noemen. En aan de liedjes die aan onze gevederde vrienden zijn gewijd.

Net zoals dichters van oudsher veel vogels in hun werk opvoeren, moeten de overeenkomsten tussen deze twee zingende diersoorten ook voor veel liedschrijvers te groot zijn om te negeren. Mannetjesvogels zingen onder meer om hun territorium af te bakenen en vrouwtjes te lokken. Ik ben vast niet de enige die hierin iets van het type rockzanger herkent. In elk geval zijn er flink wat vogelliedjes in de rock-‘n-roll te spotten – en er zitten hele mooie tussen.

Sommige artiesten lijken echt iets met vogels te hebben. The Beatles zongen niet alleen het beroemde Blackbird, maar ook And Your Bird Can Sing, Free As a Bird, Blue Jay Way en Norwegian Wood (This Bird Has Flown). Neil Young liet Birds, Danger Bird en Expecting to Fly los in de wereld. Ook de Zeeuwse singer-songwriter broeder Dieleman heeft verschillende vogelnummers op zijn naam staan.

Misschien roepen zangvogels wel de meeste identificatie op met deze menselijke zangvogels: zie bijvoorbeeld de vele nachtegalen die in popsongs optreden. ik denk als eerste aan On The Wings Of A Nightingale (The Everly Brothers, maar geschreven door Paul McCartney). Zowel Howling Bells, Norah Jones en Low namen drie verschillende liedjes met de titel Nightingale op, waarvan vooral de laatste met de prachtige samenzang van goudkeeltjes Alan Sparhawk and Mimi Parker uitnodigt om het luchtruim te kiezen.

In sommige vogelliedjes is de stemming wat minder harmonieus. In Joni Mitchells Black Crow (I’m like a black crow flying, in a blue sky,) en Leonard Cohens Bird on a Wire zijn de vogels eenzame zielen, gedoemd door hun eigen vrijheidsdrang. Bij singer-songwriters Brigitte Demeyer (Bird) en Carter Sampson (Wild Bird) zijn het vooral wezens die je zullen verlaten omdat ze zich nou eenmaal niet in een kooitje laten stoppen.

Dat wezenlijke verschil tussen vogels en mensen vormt toch het vaakst de kern van het vogelliedje. Zij kunnen vliegen, wij niet. Zij kunnen weggaan wanneer ze willen, wij niet. Zij kunnen afstand nemen van het geploeter op de grond, wij niet. In I Like Birds van Eels (Daisies of the Galaxy, 2000) tilt zanger E ons op zijn vertrouwde droogkomisch-tragische manier op naar een hooggelegen uitkijkpunt om alle dagelijkse shit te relativeren.

Maar wat is nu het mooiste vogellied? Bij mij verandert dat per dag, afhankelijk van mijn stemming. Soms heb ik gewoon zin in gitaren en ga ik voor Lynyrd Skynyrds Free Bird. Op andere dagen is Fleewood Macs Songbird mijn favoriet. Vandaag stijg ik graag op met Calexico. Hun album Feast of Wire uit 2003 bevat het pareltje Woven Birds.

Het begint somber, dit walsje. Een in puin geschoten dorp waar de kerkklokken zwijgen en het stinkt naar rotting en verval. Bloesems zijn verpletterd onder het puin, zelfs de zwaluwen zijn verdwenen, een paar roofvogels loeren op prooi. Haat en angst regeren onder de overgeblevenen tussen de ruïnes van gebroken beloftes.

Maar te midden van dat alles branden de mensen toch een kaarsje voor de gevallenen en houden ze hun rituelen in leven. En terwijl een accordeon en strijkers zich onnadrukkelijk in de gemeenschap mengen, vatten sommige mensen moed. Ze beginnen het puin op te ruimen en stenen op elkaar te metselen. Uit hoeken en gaten komen nieuwsgierigen te voorschijn. Dan horen ze opeens een vreemd geluid. Iedereen kijkt op: wat is dat? Een zwerm vogels scheert over hun hoofden. Het zijn de zwaluwen die terugkeren. Deze lente wel.

Een liedje over hoop en veerkracht. Dat doet mij goed na meer dan een jaar van corona.

Meer mooie vogelliedjes horen? Op de Spotify-playlist van Goeie Nummers vind je een selectie van de genoemde liedjes bij elkaar.

Geef een reactie