Paul McCartney

Het mooiste vogellied

Het is de tijd waarin we elke ochtend weer vogels horen, als aankondiging van de lente. Gisteren liep ik in een bos, mijn oren gespitst op het geluid van onder meer vinken en spechten, en ik moest denken aan alle bijzondere en vreemde vogels in de popmuziek. Aan bands genoemd naar vogelsoorten, zoals The Eagles, The Black Crows, Old Crow Medicine Show, The Byrds en Noel Gallagher’s High Flying Birds, om er een paar te noemen. En aan de liedjes die aan onze gevederde vrienden zijn gewijd.

Net zoals dichters van oudsher veel vogels in hun werk opvoeren, moeten de overeenkomsten tussen deze twee zingende diersoorten ook voor veel liedschrijvers te groot zijn om te negeren. Mannetjesvogels zingen onder meer om hun territorium af te bakenen en vrouwtjes te lokken. Ik ben vast niet de enige die hierin iets van het type rockzanger herkent. In elk geval zijn er flink wat vogelliedjes in de rock-‘n-roll te spotten – en er zitten hele mooie tussen.

Sommige artiesten lijken echt iets met vogels te hebben. The Beatles zongen niet alleen het beroemde Blackbird, maar ook And Your Bird Can Sing, Free As a Bird, Blue Jay Way en Norwegian Wood (This Bird Has Flown). Neil Young liet Birds, Danger Bird en Expecting to Fly los in de wereld. Ook de Zeeuwse singer-songwriter broeder Dieleman heeft verschillende vogelnummers op zijn naam staan.

Misschien roepen zangvogels wel de meeste identificatie op met deze menselijke zangvogels: zie bijvoorbeeld de vele nachtegalen die in popsongs optreden. ik denk als eerste aan On The Wings Of A Nightingale (The Everly Brothers, maar geschreven door Paul McCartney). Zowel Howling Bells, Norah Jones en Low namen drie verschillende liedjes met de titel Nightingale op, waarvan vooral de laatste met de prachtige samenzang van goudkeeltjes Alan Sparhawk and Mimi Parker uitnodigt om het luchtruim te kiezen.

In sommige vogelliedjes is de stemming wat minder harmonieus. In Joni Mitchells Black Crow (I’m like a black crow flying, in a blue sky,) en Leonard Cohens Bird on a Wire zijn de vogels eenzame zielen, gedoemd door hun eigen vrijheidsdrang. Bij singer-songwriters Brigitte Demeyer (Bird) en Carter Sampson (Wild Bird) zijn het vooral wezens die je zullen verlaten omdat ze zich nou eenmaal niet in een kooitje laten stoppen.

Dat wezenlijke verschil tussen vogels en mensen vormt toch het vaakst de kern van het vogelliedje. Zij kunnen vliegen, wij niet. Zij kunnen weggaan wanneer ze willen, wij niet. Zij kunnen afstand nemen van het geploeter op de grond, wij niet. In I Like Birds van Eels (Daisies of the Galaxy, 2000) tilt zanger E ons op zijn vertrouwde droogkomisch-tragische manier op naar een hooggelegen uitkijkpunt om alle dagelijkse shit te relativeren.

Maar wat is nu het mooiste vogellied? Bij mij verandert dat per dag, afhankelijk van mijn stemming. Soms heb ik gewoon zin in gitaren en ga ik voor Lynyrd Skynyrds Free Bird. Op andere dagen is Fleewood Macs Songbird mijn favoriet. Vandaag stijg ik graag op met Calexico. Hun album Feast of Wire uit 2003 bevat het pareltje Woven Birds.

Het begint somber, dit walsje. Een in puin geschoten dorp waar de kerkklokken zwijgen en het stinkt naar rotting en verval. Bloesems zijn verpletterd onder het puin, zelfs de zwaluwen zijn verdwenen, een paar roofvogels loeren op prooi. Haat en angst regeren onder de overgeblevenen tussen de ruïnes van gebroken beloftes.

Maar te midden van dat alles branden de mensen toch een kaarsje voor de gevallenen en houden ze hun rituelen in leven. En terwijl een accordeon en strijkers zich onnadrukkelijk in de gemeenschap mengen, vatten sommige mensen moed. Ze beginnen het puin op te ruimen en stenen op elkaar te metselen. Uit hoeken en gaten komen nieuwsgierigen te voorschijn. Dan horen ze opeens een vreemd geluid. Iedereen kijkt op: wat is dat? Een zwerm vogels scheert over hun hoofden. Het zijn de zwaluwen die terugkeren. Deze lente wel.

Een liedje over hoop en veerkracht. Dat doet mij goed na meer dan een jaar van corona.

Meer mooie vogelliedjes horen? Op de Spotify-playlist van Goeie Nummers vind je een selectie van de genoemde liedjes bij elkaar.

Joni Mitchell in The Great American Songbook

Joni MitchellIk grijp de 76e verjaardag van Joni Mitchell, eergisteren, graag aan om een groter vraagstuk bij de kop te vatten waarin zij een opvallende rol speelt. Een vraagstuk waar ik niet goed vat op krijg en dat me daarom maar niet loslaat.

paul mccartneyHet begon met Paul McCartney. De Brit stootte begin jaren 60 samen met de andere Beatles de populaire crooners van zijn tijd in één beweging van hun troon. Huppakee, zonder pardon in de bak met ‘oud en afgedaan’. Maar in 2012 kwam Macca doodleuk met Kisses on the Bottom (ik heb hem niet bedacht, toch sorry voor het noemen van deze titel), een easy-listening-album waarop hij eer betoont aan de belegen ballroom- en music hall-muziek van vóór The Beatles. (meer…)

Het mooiste huwelijkslied

McCartney over McCartneyOnlangs nam ik een bijna twee weken durende duik in leven en werk van Paul McCartney. Ondertussen luisterde ik naar mijn eigen playlist met dertien van zijn albums. En een van de dingen die dan opvalt, is hoe vaak – en hoe knap – de ex-Beatle zingt over die in de popmuziek zo vaak veronachtzaamde periode in een liefdesrelatie: het huwelijk.

hoes McCartneyOp elk album van de gevierde Liverpudlian is minstens één liedje te vinden dat de stabiele langdurige liefde viert. Zo bevat McCartneys solodebuut uit 1970, toen hij net met zijn Linda getrouwd was, niet alleen The Lovely Linda, Momma Miss America, maar ook het bekende Maybe I’m Amazed.

Paul & Linda McCartney.jpgHoewel hij de moeilijkere kanten van het getrouwd-zijn niet helemaal schuwt, zoals in ‘We Got Married’ van Flowers in the Dirt uit 1998, vinden sommigen zijn ‘silly love songs’ toch te zoetsappig. Die mensen zijn dan echter vergeten dat in de liefde en in de muziek alles geoorloofd is – en dit dus ook.

hoes Red Rose SpeedwayEen van Macca’s mooiste huwelijksliedjes is wel My Love, van het Wings-album Red Rose Speedway uit 1973. Het begint zo:

And when I go away / I know my heart can stay with my love / it’s understood / It’s in the hands of my love / and my love does it good

Paul & Linda McCartney3Paul en Linda McCartney kregen het in die tijd aardig voor hun kiezen. Híj werd in de publieke opinie verantwoordelijk gehouden voor het uiteenvallen van The Beatles, zíj werd in de Britse media uitgemaakt voor yankee golddigger, en haar muzikale bijdrage aan Wings werd gefileerd. Hun relatie lijkt er alleen maar sterker door te zijn geworden:

And when the cupboard’s bare / I’ll still find something there with my love / It’s understood / it’s everywhere with my love / And my love does it good

Geen liefdestwijfel hier, geen onrustig verlangen, hoogstens verwondering over zoveel liefde. En die verwondering begint al plaats te maken voor een rotsvast vertrouwen.

hartMaar die tekst is misschien niet eens zo belangrijk. Luister maar eens naar de instrumentale versie van My Love op Standing Stone, het orkestwerk van Sir Paul uit 1997, een jaar voor Linda’s dood. Dan hoor je waar de kracht van dit goeie nummer zit: daar waar die bij McCartney altijd zit. In de melodie, die in het hoofd van de luisteraar blijft hangen en toch eeuwig fris klinkt. Die vertelt je ook zonder woorden dat het tussen jullie wel goed zit.

Iets meer huwelijk graag

stream I Love You HoneybearDe popmuziek kent heel veel liedjes – zelfs hele albums – over het einde van relaties. Daar schreef ik al eens over. Ook het hartstochtelijke prille begin komt geregeld uitgebreid aan bod, zoals op I Love You Honeybear van Father John Misty, een bijzonder groeibriljantje. Maar waarom zijn er eigenlijk zo weinig liedjes die gaan over de situatie waar zo veel mensen zich een groot deel van hun volwassen leven in bevinden: de min of meer stabiele relatie – al of niet met dezelfde partner?

huwelijk 2Aan de andere kant, misschien is dat wel logisch. Rock-‘n-roll richt zich natuurlijk van oudsher op het uitzonderlijke. En als er weinig schokkends gebeurt, is er minder te melden. Een goede langdurige relatie is met andere woorden leuker om te hebben dan om over te zingen en naar te luisteren.

oud gelukkig stelToch vraag ik me af of het niet eens tijd wordt om dit taboe te doorbreken. Het is vreemd dat een laagdrempelige kunstvorm als de popmuziek zo’n groot deel van de menselijke ervaring links laat liggen. In een bestendige liefdesrelatie komen toch ook volop momenten van hoop, twijfel, verrukking en inzicht voor? Om nog maar niet te spreken van herkenbare conflicten en mooie oplossingen. Die passen echt wel in een mooi liedje. Nu de popmuziek inmiddels zelf de leeftijd des onderscheids heeft bereikt, is het hoog tijd om wat meer huwelijk toe te laten.

Paul & Linda McCartneyEr zijn artiesten die laten zien dat het wel degelijk kan. Paul McCartney bijvoorbeeld – die is er zelfs zo’n beetje specialist in. Als Beatle bedreef hij al opgewekt huwelijkstherapie met het nog immer fris klinkende We Can Work It Out. Later vierde hij het gezinsleven in nummers als Put It There, This One en We Got Married (alle drie op Flowers In The Dirt, 1989).

Eric_Clapton_Wonderful_tonightEric Clapton kan het ook. Hij schreef een nummer dat ik lang heb verafschuwd: Wonderful Tonight. Een eenvoudig en herkenbaar verhaaltje over een stel dat samen naar een feestje gaat en weer thuiskomt. Veel bijzonders gebeurt er niet. Behalve dat de ik-figuur, de man, beseft hoezeer hij zijn geliefde waardeert – en dat ook tegen haar zegt. Wonderful Tonight is misschien wat zoet, maar het werkt ontegenzeggelijk.

Er zijn vast meer van dit soort goeie nummers – of zelfs hele albums – die de waarde van de lange betekenisvolle relatie vertolken. Heb je een goeie tip, deel hem op dit blog!