weersverschijnselen

Het mooiste lied over de wind

De meteorologie en de popmuziek zijn vrienden voor het leven. Tenminste, dat valt af te afleiden uit de frequentie waarin verschijnselen als storm, sneeuw, kou, hitte, regen en zonneschijn in liedjes voorkomen. Maar toen ik naar aanleiding van het weer van de afgelopen dagen op zoek ging naar de mooiste popsong over de wind, had ik toch niet verwacht dat de oogst zo groot zou zijn – en zo rijk.

Wind blijkt als popthema nog populairder dan regen: de harde schijf van mijn de pc roept al meer dan honderd titels op. En dan heb ik de liedjes waarin het stormt nog buiten beschouwing gelaten. En wat een sterke liedjes zijn het ook vaak. Alsof de wind de liedjesschrijvers extra inspiratie heeft ingeblazen.

Het is verbazingwekkend hoeveel menselijke eigenschappen de wind in popliedjes krijgt toegeschreven. Hij kan de gedaante aannemen van zwoele verleider en mysterieuze helper, maar ook die van nietsontziende verwoester en spookachtige bedreiger. Die grote variatie heeft vast te maken met het onzichtbare en onvoorspelbare karakter van het weersverschijnsel, denk ik. Kan het toeval zijn dat Bob Dylan, ‘s werelds meest ongrijpbare popartiest, er zo vaak over zingt (Blowin’ in the Wind, Idiot Wind, Trade Winds)?

De wind mag dan onzichtbaar zijn, je hoort hem wel. Hij fluistert, spreekt, jankt, jammert, brult, verspreidt geruchten. In Kimmie Rhodes’ The Wind Was Talking hoort haar moeder er stemmen in, net als in Little Feat’s Voices on the Wind. In Don’t Listen To The Wind (Buddy Miller), The Wind Cries Mary (Jimi Hendrix) en Howlin’ Wind (Graham Parker) huilt de wind dreigend, alsof hij al ons nietige stervelingen belachelijk wil maken, vergelijkbaar met de stille kracht in Couperus’ roman.

Maar het hoeft niet allemaal zo zwaar te zijn. De wind is ook symbool van vrijheid – hij kan tenslotte op elk moment omslaan en een nieuwe richting kiezen. Voor vrijbuiter JJ Cale moet hij een soulmate zijn geweest: Call Me The Breeze is zo’n beetje zijn lijflied, en Anyway the Wind Blows (‘easy come, easy go’) een variatie op dat thema. Bij Texaan Guy Clark (Magnolia Wind) en americana-Brit Nick Lowe (Soulful Wind) fungeert een zoel briesje zelfs als postillon d’amour.

Gezien de ligging van ons land is het niet verwonderlijk dat wind in de Nederpop een grote rol speelt. In de jaren 70 stond Maggie McNeal vol in de westenwind (Terug naar de kust), net als The Cats (One Way Wind) en Haarlemmer Boudewijn de Groot fietste er waarschijnlijk ‘met dat kind’ tegenin (Jimmy). In recenter jaren hetzelfde beeld. Hedendaagse vaderlandse liedjesschrijvers als Daniël Lohues (Zodat Ok Bij Mij De Wind Goed Stiet), Broeder Dieleman (Leve de wind), JW Roy (Nu de wind me draagt), De Kik (Je bent als de wind) en Henny Vrienten (Zelfs de wind) verwerkten het thema stuk voor stuk in gloedvolle liedjes.

Maar wat is nou het mooiste lied over de wind? Voor mij uiteindelijk toch het lied dat deze week het eerste bij me opkwam: David Bowie’s Wild Is the Wind, van zijn album Station To Station uit 1976. Een buitenbeentje in zijn werk: het is een van zijn zeldzame covers. En tegelijk past het naadloos in zijn eigen liedjes. Oorspronkelijk geschreven door Dimitri Tiomkin and Ned Washington voor de gelijknamige film uit 1957, werd het in dat jaar een bescheiden hit voor Johnny Mathis. Daarna volgden talloze covers, waaronder de bekende van Nina Simone uit 1959. Bowie, die haar in 1975 ontmoette, nam zijn versie een jaar later op als een tribuut aan Simone.

Zoals wel vaker maakte ik kennis met deze muziek via mijn oudere broer. Op Bowies Station To Station stonden meer fantastische nummers, zoals Golden Years en TVC 15, maar Wild Is the Wind sprong eruit: die ongebruikelijke romantische akkoorden die eindeloos door leken te kunnen gaan, en vooral de manier waarop Bowie zich overgaf aan het lied en aan de liefde. De zanger is wild en ongetemd als de wind, bezweert hij, en hij wil zijn geliefde meevoeren, optillen, net zo lang totdat ze samen de wind worden, of nee, verder nog, totdat ze één worden, als ritselende bladeren aan een boom. En zo worden ook wij op de muziek meegevoerd, verder en verder. Zet hem nog een keer op en zweef weg op de wervelingen van Wild Is the Wind.

Meer liedjes over de wind horen? Op de Spotify-playlist van Goeie Nummers zijn alle genoemde liedjes handzaam op een rij gezet.