Popcitaten die zeggen ‘Zo zit het’

Sommige zinnetjes uit een popsong blijven altijd bij je. Voor mij bijvoorbeeld ‘I’ve just reached the place where the willow don’t bend,’ uit Bob Dylans Going, Going, Gone – ik schreef daar eerder al eens over. Sommige tekstregels uit popsongs worden in de loop der tijd gevleugelde citaten, tekstfragmenten die herhaald worden en soms ook een eigen leven gaan leiden, buiten het liedje om. Daarover ging het een paar weken geleden op Goeie Nummers.

Vandaag zoek ik specifiek naar apodictische popcitaten: tekstregels die een onomstotelijke waarheid verkondigen, liever gezegd, die een uitspraak doen met de overtuiging die deze onweerlegbaar is. Popregels met ambitie. Als ze echt goed zijn, geven ze ons het gevoel dat we een dieper inzicht in het leven krijgen.

De eerste die bij me opkwam: ‘Only love can break your heart’ uit het gelijknamige nummer van Neil Young op After the Gold Rush (1970). Een mens kan veel tegenslag of verdriet verdragen, stelt de Canadese zanger, maar aanvaard dat je in de liefde het meest kwetsbaar bent. Een wetenschap die ons enige troost kan bieden bij groot hartzeer.

Thematisch verwant is The First Cut Is The Deepest. Omstreeks 1964 geschreven door Cat Stevens, dertien jaar later de hitlijsten in gezongen door Rod Stewart. Het verhaal: voor het eerst in je leven ervaar je liefdesverdriet, en vertwijfeld vraag je je af of je ooit nog weer verliefd kunt worden. Als antwoord op die vraag dringt zich onweerstaanbaar uiteindelijk het antwoord op: ja. Ook al snijdt de pijn nu door je ziel, en ook al zul je dat gevoel nooit helemaal vergeten. Het kan, het is eerder gebeurd, talloze lotgenoten gingen je voor.

John Cale had in 1974 iets verrassends te melden over een van onze meest basale emoties: angst. Met onze gebruikelijke houding tegenover onze angsten – verdringen, negeren, afkeuren, overwinnen – doen we onszelf tekort, lijkt hij te willen zeggen. In Fear Is A Man’s Best Friend (Fear) betoogt de zanger met de donkere bariton dat we de vrees juist zouden moeten omarmen. Als je beter luistert, hoor je ook waarom: hijzelf zou uit verveling zomaar kunnen veranderen in een roofdier op zoek naar prooi…

De genoemde voorbeelden komen allemaal uit de jaren 60 en 70. Misschien is het toeval, maar ik heb de indruk dat dit soort apodictische tekstregels inmiddels veel zeldzamer is. Dat de artiesten van daarna zich in het algemeen stukken bescheidener en misschien ook wijzer opstellen. Niet meer pretenderen de waarheid in pacht te hebben. Dat ze vooral hun eigen waarheid over hun eigen stukje werkelijkheid uitdragen, en tegen de luisteraar zeggen: ‘ik weet het ook allemaal niet, maar zo zie ik het, ik hoop dat je er iets mee kunt.’ Waarmee de liedjes tegelijk een stuk vrijblijvender zijn geworden.

Maar misschien heb ik gewoon niet goed genoeg gezocht of zitten de popcitaten uit de jaren 70 – mijn onuitwisbare muzikale tienerjaren – gewoon het meest vooraan in mijn geheugen. Dus spreek me tegen als ik het mis heb en kom hieronder met fijne voorbeelden van onomstotelijke popregels uit het hedendaagse poplandschap. Maar luister eerst nog even naar Between You and Me van Graham Parker & The Rumour uit 1976, met de onweerlegbare uitspraak ‘It’s always in somebody’s eyes when they really don’t wanna say’. Goed weekend!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s