corona

Alleen kunnen zijn

hugIn deze coronatijd moeten we vanwege de ‘intelligente lockdown’ heel wat moeilijke dingen leren: gepaste afstand houden, hulp vragen – en alleen zijn. Vooral voor alleenstaanden kan dat laatste zwaar zijn. Een hug, een schouderklopje, samen eten, drinken, smoezen of bingewatchen – een groot deel van de dingen die het leven normaal kleur geven zijn nu onmogelijk.

stilteIn de krant las ik gisteren een artikel dat betoogt dat we deze periode goed zouden kunnen gebruiken voor persoonlijke groei. We hebben nu een uitgelezen kans om te leren alleen te zijn. Want alleen in de stilte van het alleen-zijn, als je loskomt van de oordelen van anderen, kom je te weten wie je echt bent. Best interessant, vind ik, maar nu even niet, want de opdracht voor Goeie Nummers is op dit moment om uit te zoeken wat het geluid van de popmuziek kan bijdragen.

Eerder zagen we dat popliedjes ons maar heel beperkt kunnen helpen bij het bewaren van gepaste sociale afstand, maar gelukkig des te meer bij hulp vragen. Hoe is dat bij alleen thuis zitten? Hebben we genoeg liedjes die afleiding, troost, bemoediging of relativering van de eenzaamheid kunnen bieden?

flessenpostHet eerste antwoord is een dikke JA. Want elk liedje is goedbeschouwd een boodschap van een roepende in de woestijn, op goed geluk en met veel hoop de wereld in geslingerd. Wie die boodschap weet op te vangen is meteen op intieme wijze met de afzender verbonden –  en indirect met een uitgebreid gezelschap van gelijkgestemde muziekliefhebbers.

Dr. John met schedel op pianoMaar er moeten ook liedjes zijn die specifiek iets kunnen betekenen voor wie nu in zijn eentje thuis moet zitten. Bijvoorbeeld vanuit het motto ‘gedeelde smart is halve smart’. De eerste kandidaat is wat mij betreft toch wel Locked Down van Dr. John, over de ervaringen die de zanger-pianist in de jaren 60 zelf in de gevangenis van Fort Worth opdeed. Lekkere groove ook.

Richard MarxMaar het kunnen ook liedjes zijn die de eenzaamheid juist door relativering draaglijk maken. Door je het vertrouwen te geven dat je je dierbaren na de lange afzondering weer gewoon in de armen kunt sluiten, zoals in Richard Marx’ Right Here Waiting. Of door humor in te zetten. Denk aan Loudon Wainwright III, die in Living Alone opsomt met welke doelloze handelingen we zoal de verveling proberen te verdrijven als we de hele dag alleen thuis zijn. Heel herkenbaar.

Joan Armatrading Me Myself IEr zijn ten slotte ook artiesten die het probleem een totaal andere draai geven. Volgens hen ís er namelijk helemaal geen probleem. In Me Myself I zingt Joan Armatrading de lof van het alleen-zijn, net als Klein Orkest in Laat mij maar alleen. Gezelschap is ook niet alles, willen ze maar zeggen. Dat is misschien ook iets om te denken als je het moeilijk hebt.

Pas goed op jezelf en op elkaar, en fijn weekend!

 

 

Hulp vragen

In reactie op de coronaperikelen schieten overal in Nederland en de rest van de wereld de hulpinitiatieven als paddenstoelen uit de grond. Dat is heel mooi om te zien, en tegelijkertijd valt op dat het aanbod tot nu toe de vraag ruimschoots overstijgt. Hoe zou dat komen? Zijn er echt zo weinig mensen die hulp kunnen gebruiken?

Volgens psychologen is de oorzaak van de mismatch waarschijnlijk een andere: hulp geven is vele malen gemakkelijker dan het vragen of hulp aannemen. Want hulp vragen wordt toch vaak als een nederlaag ervaren of levert het knagende gevoel op dat je een ander met jouw sores belast. Dat is zonde, te meer omdat het desastreus is om te lang te wachten, want dan wordt het steeds moeilijker om uit de shit te komen. Zouden er geen popliedjes zijn die mensen helpen om de moeilijke taak om hulp te vragen?

De eerste die me te binnen schiet, is Billy Swann. Hij had begin jaren 70 een dijk van een hit met I Can Help. Het lekker deinende nummer, met dat vrolijk zeurende orgeltje, laat mij voelen hoe heerlijk het moet zijn om degene te zijn die zijn diensten kan aanbieden. Knoop dit in je oren als je assistentie zoekt – je doet er iemand een ongelooflijk plezier mee als je zijn of haar hulp aanneemt.

hoes Help!Beatle John Lennon zag al vroeg in dat hij het in zijn eentje niet kon redden. In 1965 schreef hij Help!, misschien wel de eerste popsong over de fundamentele onzekerheid van de naoorlogse generatie. Een paar jaar later deed de Beatle het nog eens dunnetjes over met With A Little Help From My Friends. De boodschap: iedereen heeft soms een helpende hand nodig, je hoeft het niet allemaal altijd alleen te doen of te kunnen.

Dat je je niet altijd bescheiden hoeft op te stellen, liet Van Morrison in 1974 horen in Help Me, een cover van Sonny Boy Williamson. ‘Bring me my night shirt, put on your morning gown / If you don’t help me I’m gonna find me someone else’. Gebiedende wijs, ultimatums, dat werk. Het moet je liggen, maar de aanpak is best verfrissend.

Mick Hucknall van Simply Red hield in Money’s Too Tight To Mention (1985) eerst zijn hand op bij de bank, toen bij zijn broer en zijn vader. Overal nul op het rekest. Want dat hoort ook bij hulp vragen – accepteren dat je verzoek niet altijd wordt ingewilligd. Maar wat het nummer vooral toont, is hoe gewoon hulp vragen is.

De frontman van Simply Red verzon dit natuurlijk niet helemaal zelf, hij borduurde voort op Sam Cooke’s oer-hulpnummer A Change Is Gonna Come, hier in de onovertroffen versie van Aretha Franklin. De ik-figuur in deze soulklassieker is bijna aan het eind van haar Latijn. ‘Then I go to my brother, and I asked him Brother, could you help me please’ / he said Good Sister, I’d like to but I’m not able, / And when I looked around I was right back down on my bended knees.’ Ondanks de tegenslagen blijft de grondtoon optimistisch: ‘A change is gonna come’. Aan de trotse en waardige houding kun je je ook vasthouden. Goed weekend, pas goed op jezelf en elkaar!

Sociale afstand

Het buzz-woord van de afgelopen week was ongetwijfeld ‘social distancing’, het bewaren van gepaste sociale afstand. Er wordt veel heil van verwacht. Het coronavirus zelf, de informatiestroom en de maatregelen grijpen diep in ons leven in. Er is soms paniek of angst, maar vaker zien we nieuwe uitingen van saamhorigheid, al of niet digitaal. Zoals in Italië, waar buurtgenoten vanaf hun balkon met elkaar musiceren.

Zijn er popliedjes die ons nu kunnen helpen? Het eerste antwoord is: een volmondig ja. We hoeven niet zoals in de 19e eeuw samen te komen om muziek te kunnen beleven – er staat ons een gigantische bibliotheek van liedjes ter beschikking die we op elk moment en op elke plek kunnen afspelen. Maar zijn er liedjes die specifiek raad of steun bieden bij social distancing? (meer…)