Van Morrison

Ondergedompeld in R.E.M.

onderdompeling eendAls eigentijdse muziekluisteraar ben je vooral een zapper. Als het huidige liedje niet bevalt ga je naar het volgende, hoppend van de ene artiest naar de andere, door de genres heen. Een uitstekende manier om je beperkte luistertijd efficiënt te besteden – maar persoonlijk dompel ik me liever voor langere tijd onder in één soort muziek. Door naar een heel album (!) te luisteren of, liever nog, me een aantal dagen achter elkaar (!!) onder te dompelen in het oeuvre van een bepaalde groep of artiest – mits dat natuurlijk sterk en interessant genoeg is.

Van Morrison met lichte hoedVaak gaat het dan om een artiest die in de loop van de tijd uit mijn playlist was verdwenen en door een of andere aanleiding weer op mijn pad komt. Zo verdiepte ik me een tijdje geleden in Van Morrisons album Keep Me Singing (2016) – om vervolgens weer dagenlang door Ierland te dwalen met Van the Man en zijn vroege meesterwerken Astral Weeks, Moondance en Veedon Fleece.

r.e.m. kleurEn zo was ik de afgelopen week bijna steeds diep into R.E.M., nu naar aanleiding van een interview dat ik hield met de Utrechtse Nederamericanaband The Yearlings (hun album Skywriting komt uit in november, lekkere muziek hoor, hou ze in de gaten), voor wie R.E.M. een grote inspiratiebron is.

R.E.M. Losing My ReligionDe duik in de wereld van Michael Stipe c.s. leverde onverwachte indrukken op. De indieband uit Georgia fungeerde in de media vooral als onderwerp van een muziekpolitieke discussie (‘is R.E.M. niet te commercieel geworden?’) of als wegbereider voor bands als Nirvana en Pearl Jam. Maar wie anno 2018 gewoon naar ze gaat luisteren, wordt getroffen door de  ontzettend sterke liedjes en het tijdloze karakter van hun eigenzinnige mix van sixties folkrock en seventies/eighties new wave.

farfisa orgelNeem bijvoorbeeld Begin The Begin, zo’n melodieus punky nummer waarop R.E.M. het patent heeft, met een gepassioneerde tekst waaruit afkeer én liefde spreekt. Of Stand, met vette rock-‘n-rollriff van Buck en een lekker Farfisa-achtig orgeltje. Of Finest Worksong, – let op dat verrassende baswerk van Mike Mills op het eind. Of het tedere Imitation of Life, met weer zo’n vage tekst om in te verdwalen. Het etiket ‘nineties alternative rock’ blijkt totaal niet meer te passen – dit zijn moderne klassiekers. Met R.E.M. eiste de combinatie Melancholie + Kracht voorgoed zijn plek op in de rock-‘n-roll.

11076831_bcdc79d83c_z R.E.M. Pinkpop 1989Tijdens mijn duiktocht dacht ik terug aan R.E.M.’s optreden op Pinkpop 1989 – hoog in mijn persoonlijke Concert-Top 10 – waar frontman Stipe fungeerde als Sjamaan, Voorganger en Martelaar ineen. Halverwege de meeslepende set scheurde hij zijn shirt kapot, en waar zoiets bij andere acts aanstellerig zou overkomen, was het daar op het podium in Landgraaf volkomen geloofwaardig. Rock-‘n-roll doet ertoe, dat was het effect. En datzelfde gevoel had ik vandaag toen ik weer uit het water kwam en mijn veren uitschudde.

Eindejaarslijstje 2016

top-5Het is weer lijstjestijd, en Goeie Nummers kan en wil niet achterblijven. Bedenk wel dat ik maar een fractie van het totale aanbod van 2016 beluisterde. En dat nog eens teruggebracht tot een top-5, voor mij nog steeds de ideale lengte van een lijstje.

net-nietEen paar bijzondere platen misten de eindselectie op een haar, zoals Take Me To the Alley (Gregory Porter), 22, A Million (Bon Iver), Like An Arrow (Blackberry Smoke), Malibu (Anderson.Paak) en At Swim (Lisa Hannigan). En helaas zitten er geen Nederlanders bij. Wel veel oude namen. Mannen – ja, allemaal mannen, het zij zo – die laten horen dat ze nog steeds relevant zijn, plus nog een paar relatieve nieuwelingen:

hoes-stranger-to-stranger-van-paul-simonPaul SimonStranger to Stranger. Dat iemand zichzelf in een muziekcarrière van ruim vijftig jaar zo kan blijven vernieuwen, van Simon & Garfunkels Wednesday morning, 3 A.M. naar deze ritmische wereldmuziek. En steeds op zo’n hoog niveau. Om nog maar niet te spreken over zijn fantastische optreden in de Ziggo Dome afgelopen oktober. Voorbeelden: Wristband en het titelnummer.

hoes-keep-me-singing-van-van-morrisonVan MorrisonKeep Me Singing. Fijn groeiplaatje van de Belfast Cowboy. In tegenstelling tot Simon blijft Morrison op zijn 33e studioalbum dicht bij zijn vertrouwde mix van folk, blues en soul, maar sinds zijn Duets uit 2015 klinkt de Ierse knorrepot verrassend vitaal en gedreven. Laat hem maar zingen. Voorbeeld: Everytime I See A River.

hoes-golden-sings-that-have-been-sung-van-ryley-walkerRyley WalkerGolden Sings That Have Been Sung. Kruis Morrison uit de tijd van Astral Weeks met Tim Buckley en doe er een schepje 21e eeuw bij, dan heb je Ryley Walker. Verschil is dat de jonge Amerikaanse folkjazz-zanger ook een prettig gestoord gevoel voor humor heeft. Voorbeeld: The Roundabout.

hoes-heart-like-a-levee-van-hiss-golden-messengerHiss Golden MessengerHeart Like a Levee. Deze eenmansgroep uit North Carolina viel voorgaande jaren net buiten de top-5. Ditmaal natuurlijk niet. Er blijkt niet alleen country en gospel door de aderen van M.C. Taylor te stromen, een verse injectie soul doet wonderen voor zijn meeslepende songs. Voorbeeld: Heart Like a Levee.

hoes-here-van-teenage-fanclubTeenage FanclubHere. Na een radiostilte van zes jaar nam het Schotse vijftal, dat in 1991 doorbrak met Bandwagonesque, hun tiende plaat op. Het resultaat: twaalf gitaarpoppareltjes met messcherpe samenzang en melodieën die ongeveer na tweeënhalf keer luisteren met volle kracht toeslaan. Voorbeeld: I’m In Love.

Ik wens alle muziekliefhebbers een fijne jaarwisseling en een goed 2017, met hopelijk weer veel mooie (nieuwe) popmuziek!

Hereniging met de Belfast Cowboy

herfstweer bosMijn muziekvoorkeur beweegt mee met het weer, de seizoenen en met allerlei zaken die ik niet kan of wil benoemen. En natuurlijk is er ook de invloed van wat ik hoor of lees over nieuw werk van bekende of onbekende muziek en muzikanten.

Van Morrison Astral WeeksEen artiest die zo onlangs na lange tijd weer binnen gehoorsafstand kwam, is Van Morrison (Belfast, 1945). Vanaf mijn 13e was ik verslingerd aan zijn unieke mix van Keltische mystiek en Amerikaanse rythm & blues. Een toffe biologieleraar, tevens Van-fan, leende me een stuk of tien lp’s van de Belfast Cowboy, waaronder Astral Weeks, Moondance en Veedon Fleece, die ik natuurlijk meteen allemaal op cassette zette.

Van Morrison Poetic Champions ComposeZeker vijftien jaar ging het opperbest tussen mij en Van Morrison, maar ergens eind jaren 80 kwam de klad erin. De nieuwe albums van de Noord-Ierse zanger klonken me vlak en inwisselbaar in de oren. Bovendien vestigden de verhalen over zijn norse, nukkige gedrag ongewild mijn aandacht op de merkwaardige verongelijkte klaagzangen tussen de parels in zijn oeuvre. Zozeer dat Morrison de laatste decennia eerlijk gezegd voornamelijk op de zolder van mijn muziekgedachten vertoefde.

Van Morrison DuetsTot een paar weken geleden. Want Van the Man, net 70 geworden én in de Britse adelstand verheven, leverde dit jaar weer eens een puik album af: Duets. Re-Working The Catalogue. Hierop blaast hij samen met zangers als Gregory Porter, Joss Stone en Taj Mahal een aantal relatief onbekende nummers uit zijn eigen repertoire nieuw leven in.

mavis staplesHet concept klinkt niet al te opwindend, maar de nabijheid of concurrentie van de andere topartiesten lijkt een geweldige uitwerking op Sir Van te hebben gehad. Bezielder en verzorgder dan in lange tijd klinkt hij op Duets. Luister maar eens naar If I Ever Needed Someone, van His Band and the Street Choir uit 1970, hier met gospelster Mavis Staples.

266px-Van-Morrison in 2007En zo kwam het dat ik ook eens wat beter naar Morrisons werk uit die ‘zolderperiode’ ging luisteren. En ja, dan blijkt de man ook tussen 1990 en 2015 nog heel wat mooie dingen te hebben gemaakt. Zoals Born To Sing: No Plan B uit 2012. En het werd nog mooier toen ik las dat verschillende platen uit zijn hoogtijdagen, zoals Saint Dominic’s Preview en de onvergetelijke live-dubbelaar It’s Too Late To Stop Now onlangs eindelijk op cd zijn verschenen. Iedereen kan zich voorstellen hoe graag ik de gelukkige hereniging met de Belfast Cowboy wil delen. Check him out!

De tragiek van de fan

140826_basementtapesAfgelopen dinsdag verscheen in de serie officiële bootlegs van Bob Dylan het 11e deel: The Basement Tapes Complete. Diverse media pakten uit over deze in dubbel opzicht historische release. In de Volkskrant verscheen daarover onder meer een scherpzinnige persoonlijke bijdrage van romanschrijver Daan Heerma van Voss.

Daan_Heerma_van_Voss-1Heerma van Voss (1986) is Dylan-fan van de tweede generatie. Met enige schroom komt hij er nu publiekelijk voor uit. Niet omdat het niet cool zou zijn om van Dylan te houden, maar omdat hij eerder altijd bang was de intimiteit met Dylans stem te verliezen. ‘Een fan is verwikkeld in een permanent gevecht’, schrijft hij. ‘Hij wil zijn liefde afwisselend prediken en afschermen. En uiteindelijk wil hij uniek zijn, wat per definitie onmogelijk is, vandaar de waas van tragiek die altijd om hem heen hangt.’

Van MorrisonDe tragiek van de fan. Herkenbaar? Voor mij wel. Het prediken hebben de lezers van dit blog al ruimschoots kunnen ervaren, maar de andere kant ken ik ook. Ik herinner me nog hoe verrast maar tegelijk ontgoocheld ik was toen mijn leraar biologie op de middelbare school een doorgewinterde Van Morrison-fan bleek te zijn, terwijl ik Van the Man zojuist had ontdekt! Ik was er nog lang niet aan toe die verborgen schat zo met anderen te delen. En als dat dan toch moest, dan wilde ik degene zijn die een ander in dat geheim inwijdde. En niet andersom! (Ik kreeg overigens wel meteen 10 lp’s van die toffe leraar te leen, die buitenkans liet ik me niet ontgaan.)

ballon doorprikkenOok ik wilde graag volhouden dat ik de enige was die de muziek van een bepaalde artiest echt begreep – maar uiteindelijk is dat geloof heel kwetsbaar, en dat weet je. Het kan zomaar doorgeprikt worden. Bijvoorbeeld wanneer anderen een plaat van je idool bezitten die jij nog niet hebt, of als ze een onverstaanbare tekstregel ontcijferd blijken te hebben. Daarom hou je je de artiest graag een beetje voor jezelf. Terwijl je weet dat dat niet kan…

aarde plus planetenVolop tragiek dus. Maar daarnaast zie ik ook het komische. Want een artiest is immers iemand die ervoor heeft gekozen zijn of haar muziek naar buiten te brengen. Muziek die – als het goed is – invoelbaar is voor allerlei onbekenden, bij voorkeur zoveel mogelijk. De ultieme fan ziet die andere bewonderaars het liefste juist allemaal naar een andere planeet vertrekken. Zo is de grootste fan dus een vijand van zijn idool. Kan het absurder?

Ik ben eigenlijk wel heel erg benieuwd naar de in stilte gekoesterde idolen van de lezers van dit blog. Welke Geheimtipp ben jij bereid eindelijk met de wereld te delen?